Không ai gọi tên tôi
Mai Văn Phấn
My Lan choàng tỉnh. Trong
đầu cô vẫn còn căn phòng tối với hàng trăm màn hình lơ lửng, trên mỗi màn hình
là một My Lan khác. Cô vừa đưa tay chạm vào một hình ảnh, dòng chữ “Lỗi!
Không thể truy cập!” đã bật lên. Rồi những hình ảnh nhập vào nhau, vỡ vụn
giữa những ngón tay cô. My Lan cố níu lại. Càng nắm chặt, những mảnh ấy càng
tuột khỏi tay.
Cô ngồi hồi lâu trong căn
hộ tầng mười tám ở một tòa nhà cuối con đường lớn ven đô rồi bật laptop, ghi
lại giấc mơ theo thói quen. Nắng tháng Mười xiên qua rèm cửa, những hạt bụi
nhảy múa trong vệt sáng. Tiếng gõ bàn phím lúc nhanh, lúc chậm. Bên ngoài cửa
kính, gió lướt qua mặt hồ gần chung cư.
My Lan ba mươi hai tuổi,
sống một mình. Không thú cưng. Không cây cảnh. Trong phòng chỉ có giá sách nhỏ
và vài tấm ảnh chưa kịp lồng khung. Sau khi tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Công
nghiệp, cô từng làm thiết kế cho một tạp chí điện tử. Vài năm sau, cô bỏ việc,
nhảy ra làm tự do, chỉnh ảnh, dàn trang, viết nội dung quảng cáo cho các hãng
mỹ phẩm. Cô nhận từng dự án, làm xong thì thôi. Việc này nối việc kia, chẳng
việc nào ở lại lâu trong đầu cô.
Tấm ảnh quảng cáo nước
hoa cô vừa chỉnh đêm qua mở ra trên màn hình. Một gương mặt phụ nữ mờ trong lớp
khói, nghiêng đầu với đôi môi hé cười. Bên dưới là dòng chữ “Mùi hương của
sự mê hoặc và quyến rũ!”
Cô kéo thanh độ sáng. Một
hộp thoại chắn ngang tấm ảnh: “Tệp không nhận dạng. Bạn không có quyền chỉnh
sửa.” Cô mở phần thông tin hệ thống nhưng không tìm thấy dấu vết của lần
chỉnh sửa gần nhất. Cô thử đổi tên tệp, hộp thoại khác hiện ra: “Không thể
thay đổi tên tệp.”
Điện thoại rung, màn hình
hiển thị thông báo từ nhóm bạn trên mạng xã hội “Bạn chưa được gắn thẻ hoặc
nhắc tên trong 61 giờ.” My
Lan mở phần tin nhắn nhóm, nơi trước đây cô và những người bạn thời phổ thông
thường nói đủ chuyện tếu táo. Lịch sử trò chuyện không còn gì. Cô thử gõ: “Mọi
người còn nhớ quán cà phê cũ ở Huỳnh Thúc Kháng không? Quán có con mèo béo hay
trườn vào lòng khách ấy?”
Không ai trả lời. Cảnh
báo hiện lên: “Tin nhắn không thể gửi đi. Nhóm không xác nhận bạn là thành
viên.”
My Lan truy cập hồ sơ cá
nhân. Ảnh đại diện đã bị thay thế bằng biểu tượng đầu người xám đơn sắc. Phần
tiểu sử trống trơn, không còn dòng mô tả nào. Giao diện chỉ hiện thông báo hệ
thống: “Chưa có thông tin.”
Cô bật webcam, màn hình
đen. Ứng dụng báo: “Lỗi không kết nối.” Dưới góc phải màn hình, đồng hồ
hệ thống nhấp nháy bất thường, ngày tháng chuyển liên tục rồi dừng lại ở một
mốc thời gian vô nghĩa: “01/01/0001”.
Ngoài cửa sổ, Hà Nội đầu
thu trôi chậm. Cúc họa mi bung những cánh trắng mỏng manh trong sương. Cô bước
ra ban công. Dưới phố, dòng người và xe nối nhau, đa số người đi đường đều dán
mắt vào điện thoại, miệng đọc gì đó một mình. Không một người nào ngẩng lên
nhìn cô.
Chuông điện thoại bất ngờ
reo. Trên màn hình hiện tên Thịnh. Cô nhấn nút nhận cuộc gọi.
“Anh à, em đây!”
Một giọng nữ trả lời tự
động:
“Cuộc gọi tạm thời
gián đoạn do không thể định danh người nhận. Quý khách vui lòng gọi lại sau!”
Cô nhíu mày:
“Điện thoại sao thế?
Anh có nghe thấy em nói không?”
Không có tiếng Thịnh. Chỉ
còn giọng nói tự động. My Lan giữ nguyên điện thoại trên tay. Cô kiên nhẫn chờ
anh gọi lại nhưng vô vọng. Bấm máy gọi tiếp, đáp lại cô vẫn chỉ là giọng nói tự
động lạnh lẽo ấy. Thế là thế nào? Chẳng lẽ Thịnh đã xóa tên cô? Nhưng vì sao?
Cô nhớ lần đầu gặp Thịnh.
Quán cà phê nằm khuất trong một ngõ nhỏ. Hôm ấy, cô đến sớm, ngồi bên chiếc bàn
cạnh cửa sổ, hai tay ôm cốc trà gừng nóng và nhìn ra đường. Cô đang chờ người
bạn trai quen qua mạng, người mà cô chưa từng gặp mặt nhưng đã mến yêu. Thịnh
đến muộn, khoác chiếc áo măng tô màu xám tro, quàng khăn len sẫm màu, vẻ mặt
hơi bối rối vì trễ hẹn. Hai người ngồi đối diện nhau. My Lan dùng ngón tay viết
hai chữ “I love” lên mặt bàn còn đọng nước. Thịnh mỉm cười, cầm lấy ngón
tay cô và viết tiếp “You!”
Từ hôm ấy, họ gắn bó hơn.
Thịnh từng nói họ sinh ra là để dành cho nhau. Có lẽ nào anh lại cắt đứt liên
lạc với cô theo cách này? My Lan nhìn chằm chằm vào chiếc điện thoại. Màn hình
hiện dòng chữ “Không thể lưu liên hệ này.” Cô nhìn dòng chữ một lúc rồi
gọi cho Thịnh thêm lần nữa. Vẫn là giọng nữ ấy, đều đều, lạnh lùng.
Cô thở gấp. Tay lần danh
bạ tìm số của Tuấn, bạn thân của Thịnh, định nhờ anh gọi giúp. Nhưng khi gọi
vào số máy của Tuấn, cô vẫn nghe giọng nữ trả lời tự động. Cô lao ra khỏi
phòng, chạy đến thang máy. Nhưng khi quẹt thẻ, bảng điều khiển hiện đèn đỏ cùng
tiếng “bíp” ngắn báo lỗi. Không chờ thêm, cô lao xuống cầu thang bộ.
Không có ai, chỉ tiếng chân cô. Xuống đến sảnh, cô vội tới quầy lễ tân, đề nghị
kiểm tra tên mình trong danh sách cư dân. Nhân viên lễ tân, mắt còn ngái ngủ,
gõ tên cô vào máy.
“Chị cho xin họ tên
đầy đủ.”
“Phạm My Lan. Tầng
mười tám. Căn hộ 1804.”
Cô ta gõ máy rồi ngẩng
lên.
“Không thấy tên chị.
Chị ở đây lâu chưa?”
“Hai năm rồi. Chị kiểm
tra lại giúp!”
Thêm vài cú gõ phím nữa,
rồi lắc đầu.
“Không có. Chị thử qua
Ban Quản lý hỏi xem.”
My Lan ngẩng nhìn màn
hình giám sát phía sau quầy lễ tân. Hành lang tầng 18 hiện rõ. Cửa căn hộ 1804
đang hé mở. Đèn vẫn sáng.
Cô gọi cho mẹ. Chuông đổ,
rồi ngắt. Cô nhắn “Mẹ ơi, con My Lan đây. Mẹ gọi ngay cho con ngay nhé!”
Tin nhắn biến mất, màn hình báo lỗi “Không thể gửi. Vui lòng xác minh tên
người gửi.”
Cô gào lên:
“Tôi là My Lan! Vẫn là
tôi đây mà!”
Màn hình tối dần. Pin còn
sáu phần trăm. Nhớ ra thẻ thang máy đã hỏng, cô đành nhờ nhân viên bảo vệ hỗ
trợ. Người bảo vệ nhìn cô rồi quẹt thẻ giúp. Về phòng, cô vơ túi, kiểm tra giấy
tờ, khóa cửa. Cô tìm đến Ban Quản lý tòa nhà. Người nhân viên nhìn màn hình rồi
lắc đầu.
“Không có tên chị. Tốt
nhất chị trình báo công an.”
Cô đến công an phường,
xuất trình giấy tờ tùy thân và trình bày sự việc. Viên sĩ quan trực ca kiểm tra
dữ liệu trên hệ thống rồi ngẩng lên nhìn cô.
“Xin lỗi, tôi không
tìm thấy dữ liệu này trong hệ thống VNeID!”
“Sao lại thế được? Căn
cước công dân của tôi do cơ quan Công an cấp. Tôi đã định danh điện tử mức 2
rồi mà! Có thể xác thực dữ liệu của tôi bằng vân tay hoặc nhận dạng chứ!”
“Chị đang nhìn vào
camera đấy, nhưng hệ thống không nhận diện được chị. Dữ liệu của chị không
trùng khớp với bất kỳ hồ sơ nào.”
Cô sờ lên mặt. Da thịt
vẫn ấm, cô không hiểu tại sao hệ thống lại không nhận diện được mình. Về lại
căn hộ, cô gõ vào ô tìm kiếm “Phạm My Lan”, “thiết kế mỹ thuật”, “tạp chí
thời trang X”, “bài viết trong năm”… Không có kết quả. Không còn tấm ảnh
nào của cô. Cô thử truy cập tài khoản ngân hàng, màn hình hiện thông báo “Không
thể xác minh người dùng.” Kiểm tra lại lịch khám tâm lý đã đặt, hệ thống
phản hồi “Không có dữ liệu bệnh nhân tương ứng.”
Cô thẫn thờ.
“Hay là… mình đã
chết?”
Cô ngồi thụp xuống sàn
gỗ, tựa lưng vào kệ sách. Hai tay ôm chặt chiếc gối. Căn hộ vẫn nguyên như cũ.
Chỉ có tên cô là không còn ở đâu cả.
Trong phòng tắm, cô nhìn
vào gương. Mặt gương chỉ phản chiếu căn phòng phía sau cô. Cô thì thầm:
“Tôi là My Lan. Tôi
vẫn ở đây.”
Vòi hoa sen rít lên.
Giọng nói vọng ra.
“Bạn đã không được gọi
tên trong 74 giờ. Bạn sẽ bị chuyển sang Phòng chờ.”
Cô nhớ bài viết đã đọc
trên mạng cách đây không lâu. Nếu không được ai gọi tên trong 72 giờ liên tục,
bạn sẽ bị chuyển vào “Phòng chờ”. Sau ba mươi ngày, nếu vẫn không được
gọi tên, bạn sẽ bị xóa khỏi mọi phương tiện liên lạc, mọi mạng xã hội và mọi
ứng dụng internet.
Tối hôm đó, chuông cửa
reo. Cô mở cửa. Nhân viên của Ban Quản lý tòa nhà đưa cho cô một bưu kiện.
“Chị có bưu kiện. Em
gọi điện báo chị xuống lấy mãi không được nên phải mang lên. Chị... là… à,...
thôi...”
Cô ta nhìn My Lan, định nói
gì đó, rồi vội đặt gói hàng vào tay cô và quay đi.
“Không cần ký à?”
My Lan gọi với theo. Cô
ta không trả lời, cũng không ngoái lại. Trên bưu kiện không có tên người nhận,
cũng không ghi người gửi, chỉ ghi số phòng. Bên trong là một chiếc khung ảnh
viền bạc. Mặt kính trống không.
My Lan chạy ra hành lang.
Gõ cửa mấy căn hộ bên cạnh.
“Tôi là My Lan! Có ai
nhớ tôi không?”
Nhưng không ai trả lời.
Cô tiếp tục gõ cửa căn hộ xa hơn, chủ nhà mở cửa. Nhìn thấy chị Bích, cô reo
lên.
“May quá, chị đây rồi.
Mấy hôm trước em mua chung hoa quả với chị ở dưới sảnh, chị nhớ em không?”
Chị Bích nhìn cô rất lâu.
Môi chị mấp máy rồi dừng lại. Chị định nói gì đó nhưng không nói được. Sau
cùng, chị lắc đầu và khép cửa.
Cô gõ tiếp hai căn hộ.
Bên trong không có tiếng trả lời. Căn hộ cuối cùng cô gõ cửa ở đầu kia hành
lang, một thanh niên hé cửa nhìn ra, cô hỏi ngay như sợ cậu ta lại đóng cửa.
“Này cậu, tuần trước
cậu đã sang nhà tôi sửa giúp mạng wifi, cậu nhớ không?”
Thanh niên nhìn cô vài
giây rồi đóng cửa lại.
Cô quay người, chạy về
căn hộ. Màn hình laptop bật sáng. Biểu tượng ô vuông trắng xuất hiện, không
tên, không lệnh. Cô rê chuột. Cửa sổ bật lên “Bạn đã được đưa vào Phòng
chờ.”
Một vòng tròn xoay trên
màn hình, khép dần như mí mắt. Cô không nhớ mình đã ngồi bất động trước màn
hình bao lâu. Bên ngoài, trời tối từ lúc nào. Đèn đường hắt lên tường thứ ánh
sáng xanh xám nhợt nhạt. Căn hộ như tách khỏi mặt đất, khỏi mọi tọa độ.
My Lan mở hộp thư. Một
email mới xuất hiện, không tên người gửi, không tiêu đề. Chỉ có một tệp âm
thanh đính kèm. Cô nhấn “Play”. Tiếng rít phát ra, lạnh lẽo, như gió
luồn qua khe núi. Rồi giọng cô cất lên. Vẫn là giọng của cô, nhưng trong đó có
âm sắc trong trẻo của tuổi mười tám lẫn với giọng hiện tại.
“Bạn đã không được gọi
tên trong 76 giờ. Không ai tìm kiếm bạn. Không ai chờ đợi bạn. Bạn đang trôi
khỏi bản đồ ký ức. Bạn là khoảng trắng.”
My Lan giật phắt tai nghe
khỏi jack cắm. Laptop đã tắt tiếng, nhưng giọng nói kia vẫn văng vẳng trong
phòng, vọng ra từ đường ống nước và những khe cửa.
Cô chạy vào phòng tắm.
Mặt gương hiện dòng chữ “Thịnh! Hãy gọi tên em!” Cô với lấy chiếc bút
dạ, viết tên mình lên mặt gương. Nét chữ còn chưa khô thì mực đã nhòe ra, chảy
thành một vệt dài. Cô nhớ những chiều mưa hồi nhỏ, gấp thuyền giấy thả đi, từng
tin chúng sẽ tự tìm đường quay lại với mình.
Cô ngồi một lúc rồi bật
máy ghi âm, gào lên.
“Tôi là My Lan! Tôi
còn sống! Vẫn nhớ, vẫn đau, vẫn tồn tại!”
Cô nói vào máy.
“Hồi học ở trường mẫu
giáo Sao Mai, tôi từng bị ngã gãy một chiếc răng cửa... Mẹ từng đan cho tôi
chiếc khăn màu mận chín... Tôi đang yêu một người tên Thịnh... Tôi từng gửi ảnh
dự thi, từng được xuất hiện trên bìa một tạp chí...”
Cô nhấn nút phát lại.
Không có gì xảy ra. Chỉ một dòng thông báo hiện lên: “Không có tệp ghi âm
nào.”
Đêm ấy, cô lại mơ. Một
người phụ nữ đứng trước cửa phòng cô, mặc chiếc áo mưa trong suốt. Gương mặt
nhòa đi dưới lớp nhựa mỏng. My Lan nhận ra đôi mắt người phụ nữ ấy giống mắt
mình. Chị đưa cho cô chiếc hộp nhỏ rồi biến mất vào hành lang. Trong hộp là
mảnh giấy viết tay: “Gửi người từng là My Lan.” Dưới tờ giấy là một thẻ nhớ cũ, loại SD của những máy ảnh hơn
mười năm trước. Cô cắm vào laptop. Màn hình hiện lên hình ảnh một cô gái, tóc
buộc kiểu giống My Lan ngày trước, mặc chiếc áo có họa tiết chấm bi mà cô từng
diện. Cô gái nhìn vào ống kính.
“Xin chào. Tôi là Phạm
My Lan. Đây là video cuối cùng tôi kịp để lại trước khi bị xóa. Nếu bạn xem
được video này, nghĩa là tôi đang ở ‘Phòng chờ’, và có thể sẽ nhanh chóng bị
xóa vĩnh viễn.”
Cô gái hít sâu rồi nói
tiếp:
“Tôi từng nghĩ chỉ cần
sống tử tế thì sẽ không ai quên tôi. Nhưng không ai gọi tên tôi nữa. Không ai
còn giữ lại bất kỳ dấu vết nào của tôi.”
Cô gái nhìn xuống rồi
nói.
“Nếu bạn còn tồn tại,
xin hãy gọi tên tôi, dù chỉ một lần. Nếu không, tôi sẽ biến mất.”
Video kết thúc. Tệp tự
động xóa.
Cô dán tên mình lên mọi
thứ trong nhà, từ chiếc gối đến phòng tắm, tủ bếp. Mỗi lần quay đi, cô lại nhìn
chúng. Cô mở phần mềm thiết kế, tạo một chân dung khổ lớn, in hình bàn tay
mình, bên dưới ghi “Tôi đã đến thế giới này.”
Cô gửi tệp đến hàng loạt
địa chỉ email cũ, kể cả email của công ty đã giải thể. Email không thể gửi đi
vì “Không xác định được tài khoản của người gửi”. Cô soạn một email
khác. Tiêu đề là “Hãy nhớ đến tôi”. Ô người nhận để trống. Nội dung “Nếu
ai đọc được những dòng này, xin hãy gọi tên tôi một lần. Tôi là Phạm My Lan.”
Cô nhấn gửi. Mạng ngắt. Màn hình laptop phủ màu đen, rồi một câu hỏi hiện lên: “Có
ai đang gọi bạn không?”
Trong mơ, cô đứng giữa
một cánh đồng trắng xóa. Gió thổi ngược vào mặt. Chiếc loa cũ chênh vênh bên bờ
mương, cứ lặp đi lặp lại một câu hỏi:
“Tên bạn là gì? Tên
bạn là gì?...”
Cô gào lên.
“Tôi là My Lan! Phạm
My Lan!”
Tiếng cô vang lên giữa
cánh đồng trống, nhưng chỉ đi được một quãng ngắn rồi bị hút ngược vào chiếc
loa méo mó. Âm thanh xoáy vào trong, vỡ vụn, không còn nghe rõ nữa. Trên bầu
trời, những cái tên bay lơ lửng như những mảnh giấy bị gió cuốn lên, chao đảo
một lúc rồi mất hút. Trên đầu cô chỉ còn một khoảng trời rộng.
Chiều hôm đó, một người
đăng lên nhóm chung cư trên mạng xã hội.
“Màn hình của tôi hiện
ô vuông trắng. Di chuột vào thấy dòng chữ ‘Bạn được gọi tên lần cuối khi nào?’”
Ngay sau đó, hàng loạt
bình luận nối tiếp.
“Có lời nhắn hỏi tên
tôi nhưng nguồn tin ẩn danh không xác thực.”
“Điện thoại của tôi
báo không tìm thấy nhật ký cuộc gọi.”
“Màn hình tự tắt khi
tôi đăng nhập.”
Một kỹ sư điện tử viễn
thông công bố đoạn mã nguồn lạ trong một tệp hệ thống. Nguồn gốc đoạn mã chưa
xác định, chỉ được gắn nhãn: “Phòng chờ gọi tên”.
Ở nhiều nơi, người ta lập
các “Cổng Gọi tên”, những giao diện đơn giản, nơi ai cũng có thể nhập
hoặc gọi một cái tên. Mỗi lần một cái tên được gọi, hệ thống giữ hồ sơ của
người mang tên ấy thêm 72 giờ. Số người biến mất khỏi hệ thống ngày một tăng.
Hồ sơ của họ cũng lần lượt bị xóa. Người ta dùng những cổng ấy để tìm lại tên
của người thân, bạn bè đã biến mất.
Một thiếu niên ở Seoul mở
“Cổng Gọi tên” rồi thì thầm:
“Cháu nhớ Ji-hyun, bạn
cùng bàn hồi lớp Ba.”
Một người đàn ông ở
Berlin nói:
“Cha tôi tên Günter.
Mẹ tôi là Helga.”
Một phụ nữ ở Hà Nội nói:
“Tôi có bạn học tên
Phạm My Lan, họa sĩ, không biết giờ sao rồi...”
Người ta tìm đến “Cổng
Gọi tên”, đọc tên bạn bè, người thân đã mất khỏi hệ thống.
☆
Đọc đến đây, bạn có thể
đang ngồi một mình trong quán cà phê vắng, hoặc đang lướt điện thoại trên một
chuyến tàu. Không có ai gọi bạn. Không ai hỏi tối nay bạn ăn gì. Ở góc màn hình
laptop, một ô trắng vừa bật sáng, hiện dòng chữ hỏi tên bạn là gì. Bạn có định
trả lời không?
Nếu một ngày tên bạn biến
mất khỏi mọi nơi, ai sẽ gọi tên bạn?
Hải Phòng, 26/6/2025
M.V.P
(Báo Văn nghệ số 39 ra ngày 27/9/2025)

Minh họa của Đỗ Dũng