Phiên bản mới nhất

(Truyện ngắn)

– Nhà văn Nguyễn Quang Lập viết về Chuyên đề Viết&Đọc, số Mùa Xuân 2026: "Phần văn xuôi kỳ này có vẻ thiên về dòng văn phi hư cấu. 5 truyện ngắn của các nhà văn sau 1975, trừ truyện ngắn “Phiên bản mới nhất” của Mai Văn Phấn với cái tứ truyện thú vị khá là teen, còn lại đều thuộc dòng phi hư cấu dù các tác giả đều ghi là truyện ngắn." (Facebook Nguyễn Quang Lập)

– Lời giới thiệu của Báo Hải Phòng cuối tuần: Gần đây, bạn đọc yêu văn thơ gặp nhà thơ Mai Văn Phấn của Hải Phòng trong một số truyện ngắn có màu sắc hiện đại, siêu nhiên và gần gũi với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Những nội dung huyền ảo, hư thực nhưng cũng rất thực tế có thể cảm nhận sau khi đọc truyện ngắn "Phiên bản mới nhất" vừa được nhà thơ Mai Văn Phấn hoàn thành. Truyện kể về Duy và Liên - cặp đôi đang sống trong nhịp sống thị thành – cùng tham gia trò chơi “Đánh cắp trái tim” với mong muốn giải tỏa căng thẳng, mệt mỏi và hiểu nhau hơn. Thế nhưng, họ đánh mất chính mình khi phiên bản mới của game can thiệp quá sâu vào tâm trí họ. Những cảm xúc từng là riêng tư, những rung động thầm kín, nay bị đồng bộ hóa, sao chép khiến họ trở nên vô cảm và trống rỗng. Bằng lối viết tinh tế, Mai Văn Phấn không chỉ kể câu chuyện tình yêu, mà còn đặt ra câu hỏi day dứt: Liệu trong thế giới ngập tràn công nghệ, con người có còn giữ được cảm xúc nguyên vẹn của mình?

Mai Văn Phấn

“Đồng bộ hóa cảm xúc: 100% hoàn tất. Chúc mừng bạn!”

Một màn hình tối đen hiện lên trong giấc mơ của Duy. Hai chấm sáng, một xanh lam, một trắng, lập lòe rồi từ từ xoắn vào nhau. Một giọng nói rì rầm vang lên từ khoảng không vô định. Duy bật dậy, mồ hôi lạnh chảy thành dòng trên mặt. Bên cạnh, mắt Liên cũng mở lớn, vẻ bàng hoàng như vừa thoát khỏi cùng một cơn mê.

Duy hỏi ngay:

“Em cũng mơ thấy nó chứ?”

Liên gật đầu, môi mím chặt.

“Như có ai vừa thì thầm trong đầu em.”

Một cơn rùng mình cùng lúc ập đến với cả hai. Họ bật máy, vội kiểm tra lại game. Trong thư mục ẩn, những dòng lệnh và đoạn mã lạ hiện ra.

Liên lướt nhanh qua các chuỗi lệnh. Duy cau mày.

“Ôi Trời! Những đoạn này mới được cài vào.”

Liên lẩm bẩm:

“Chúng đã biết cách thao túng cảm xúc.”

AI trong phiên bản nâng cấp ấy đã len sâu vào tâm trí họ từ lúc nào không hay. Nó dẫn dắt hành vi, ép nhịp sống vốn rất riêng của mỗi người vào cùng một tần số. Duy và Liên, từ hai cực của một đam mê nguyên sơ, giờ trở thành hai bản sao của nhau.

Giọng Liên run lên:

“Tâm trí chúng ta sao mà giống nhau thế.”

Duy đáp:

“Có thể thật. Giống nhau đến vậy thì nếu em đi đâu, có lẽ anh cũng sẽ không cảm thấy thiếu vắng.”

Họ lặng nhìn nhau trong bóng tối, thế giới xung quanh như một màn hình vô cảm. Cảm xúc chỉ là tín hiệu, mỗi cử chỉ là tập hợp dữ liệu. Không còn sự ấm áp, cũng không còn khoảng rung động mơ hồ mà tình yêu từng nương náu.

Duy và Liên cưới nhau đã hơn một năm, nhưng chưa có con. Họ tin rằng khi hội đủ các điều kiện, sự kỳ diệu sẽ đến tự nhiên. Duy chìm trong những bản thiết kế giao diện kỹ thuật số đầy tính duy mỹ, còn Liên bận rộn với chuyên mục văn hóa thị giác trên một tạp chí điện tử. Họ sống trong một căn hộ cao cấp giữa lòng thành phố. Những chậu cây xanh trên ban công che bớt tiếng ồn và tạo cho họ một khoảng riêng.

Cuối mỗi tuần, họ lại về miền cát trắng và gió biển, nơi từng ghi dấu những buổi hẹn hò đầu tiên. Họ lại ngồi bên nhau dưới hoàng hôn, nhìn sóng vỗ về bờ cát. Ngoài khơi, con thuyền nhấp nhô, hết nổi lên lại chìm xuống sau những lưng sóng. Con đường ven biển vắng vẻ. Quán cà phê nhỏ nép mình sau rặng phi lao thường mở cửa đến tận khuya.

Chủ nhật, sau bữa tối nhẹ nhàng, Duy và Liên mỗi người một máy tính bảng. Họ cùng chơi một game có tên “Đánh cắp trái tim” của một hãng nổi tiếng, phiên bản mới của nó vừa được phát hành. Game ấy không giống bất cứ trò chơi nào họ từng biết. Nó không có đua xe, không truy tìm báu vật, không có đối kháng. Chỉ là những ngôi nhà cổ kính, mỗi nơi lưu giữ một ký ức. Người chơi được phép chọn bất kỳ ngôi nhà nào của bạn chơi, và game sẽ tái hiện ký ức bên trong đó.

Game ấy lưu giữ những khoảnh khắc quá khứ được lập trình thành biểu tượng. Liên từng chia sẻ rằng rất sợ cánh đồng rộng trong tuổi thơ, nơi cô đã chạy trốn cơn lốc. Cánh đồng ấy hiện lên trong game giống bức tranh “Cánh đồng hoa anh túc” của Claude Monet, nhưng dưới màn mưa. Còn ký ức về con mèo tam thể đã chết của Duy, nỗi ám ảnh không thể quên, là một cái bóng lướt qua hành lang hút gió. Họ nhìn thấy nỗi buồn, niềm vui và cả những ký ức chưa từng thổ lộ. Cảm giác ấy lúc đầu khiến họ thích thú. Nhưng sau một thời gian, chẳng còn gì mới mẻ nữa.

Game từng đưa họ vào những chỗ sâu kín nhất của nhau, giờ chỉ còn là những hình ảnh lặp lại. Duy thuộc lòng cảnh Liên ngồi bên cửa sổ có rèm màu kem, trước mặt là ly cappuccino phủ lớp kem hình chiếc lá phong, ánh sáng đổ từ phía trái. Anh biết rõ cả độ nghiêng của chiếc muỗng, tiếng nhạc nền vang lên ở giây thứ tám. Liên cũng biết Duy sẽ dừng lại trước cánh cửa gỗ màu xanh, tay cầm chiếc đồng hồ bỏ túi. Cô biết rõ khoảnh khắc anh sẽ quay đầu lại, thuộc cả câu anh nói lúc đó. Quen đến nỗi họ không còn muốn biết tiếp điều gì.

Rồi hãng phát hành phiên bản mới, quảng cáo rằng trải nghiệm sẽ được đưa lên một cấp độ khác. Duy vội vã cập nhật ngay. Cùng nhau, họ háo hức khám phá. Những ngôi nhà được thay thế bằng các cung điện nguy nga, với phòng ốc đủ loại, cầu thang và hành lang chằng chịt. Thay vì ký ức, mỗi căn phòng có thể chứa những suy nghĩ, dự định, ước mơ hiện tại, thậm chí cả những bí mật của người chơi.

Nhưng lần này Duy và Liên không còn đi thẳng vào ký ức của nhau được nữa. Họ lần qua những cầu thang và hành lang ngoắt ngoéo, hết rẽ nhầm lại đâm vào ngõ cụt, rồi game over. Sau vài lần thử không thành công, một cửa sổ thông báo hiện ra, cho biết họ cần nạp thêm tiền để nhận một mã khóa, giúp tìm đường tiếp cận nhanh nhất. Duy nạp tiền vào game, lấy mã, nhập mã. Một cửa sổ thông báo khác hiện ra với dòng chữ: “Để tiếp tục, hãy đồng bộ hóa với bạn chơi. Bạn có muốn đồng bộ hóa không?”

Duy nhanh tay nhấn vào nút “Có”. Trong lúc hệ thống tự động đồng bộ hóa Duy và Liên, họ tạm nghỉ. Chính lúc ấy, giấc mơ kia ập đến.

Đồng bộ xong, họ không biết AI đã theo cùng vào tâm trí mình. Liên chưa nói mình khát thì Duy đã mang cốc nước đến. Duy mua đôi vé nghe hòa nhạc, định gây ngạc nhiên cho Liên, nhưng khi vừa về đến nhà đã thấy cô trang điểm xong, đợi sẵn để cùng đi. Người nọ biết người kia định làm gì, đang nghĩ, hay mong ước điều gì. Những điều từng giấu nhau giờ không còn chỗ để giấu.

Giữa họ không còn điều gì phải đoán nữa. Tình yêu từng bắt đầu từ việc muốn hiểu nhau. Giờ đây, mọi nước đi đã nằm sẵn trên bàn cờ. Tình yêu giữa họ không còn là cuộc phiêu lưu. Mọi chuyện đều đã được biết trước. Họ vẫn nhìn nhau, nhưng trong mắt người này không còn điều gì người kia phải tìm hiểu. Ngay cả phần chưa biết về nhau cũng biến mất. Giữa họ xuất hiện một thứ cả hai đều không muốn gọi tên. Ngay cả phần riêng tư cuối cùng cũng không còn thuộc về họ nữa.

Duy gọi cô. Giọng anh nghe xa lạ.

“Em à.”

Liên không trả lời ngay.

Duy ngập ngừng hỏi:

“Dạo này chúng mình có vẻ xa cách nhỉ?”

Liên đã biết câu hỏi này từ trước khi anh đưa ra. Cô đáp:

“Chúng mình… đã trở thành game rồi.”

Duy đã biết cô sẽ trả lời như vậy. Anh lắc đầu, rồi buông tay khỏi bàn phím. Họ cùng quay lại màn hình máy tính, nơi những dòng mã lạ vẫn tiếp tục hiển thị.

Duy đưa tay lên bàn phím. Tim anh đập dồn.

“Chúng ta phải dừng game này thôi.”

Giọng Liên run rẩy nhưng đầy quả quyết:

“Không thể để nó kiểm soát chúng ta thêm nữa.”

Nhưng dừng bằng cách nào khi chính tâm trí họ đã bị chiếm quyền? Nếu AI tiếp tục thao túng, họ sẽ thành hai con người khác, bị buộc chạy cùng một lệnh. Liên mở rộng màn hình. Những dòng mã cuộn kín màn hình, nối nhau không dứt. Dòng cuối cùng khiến cả hai ngồi im. Cảm xúc và suy nghĩ của Duy với Liên đã bị kéo về cùng một khuôn mẫu. Hai tâm trí chạy trên cùng một bản thiết kế.

Duy dứt khoát:

“Phải gỡ bỏ game này và phiên bản mới của nó.”

Họ loay hoay tìm lệnh gỡ cài đặt nhưng không thấy, chỉ thấy lệnh buộc dừng và vô hiệu hóa. Nhưng khi họ chọn hai lệnh này, màn hình không phản hồi. Cứ như có một lực cản vô hình chặn họ lại. Tâm trí họ chìm trong một màn sương. Một giọng nói xa lạ cứ nhắc đi nhắc lại rằng họ phải chấp nhận. Đồng bộ dần thành điều họ phải làm. Ngoài nó ra, họ không còn thấy lựa chọn nào khác.

Duy nhìn màn hình rồi nói:

“Tái hiện lần gặp đầu tiên.”

Liên nhìn anh. Cả hai cùng nhập lệnh.

Tuy lệnh này không thuộc phiên bản mới, nhưng lạ thay, nó vẫn còn hiệu lực. Màn hình chuyển cảnh. Quán cà phê năm nào, tiếng chuông gió, ánh mắt Liên lúc đó còn e dè, bỡ ngỡ...

Không có thuật toán nào can thiệp. Chỉ có bối rối, ngượng ngùng.

Họ nhìn nhau. Rồi Duy rút dây nguồn. Liên tắt wifi. Ngắt mọi kết nối. Họ im lặng ngồi cạnh nhau.

Nửa đêm. Duy bước ra ban công. Gió từ biển lùa vào. Anh nhìn xuống những mái nhà đang ngủ, ánh đèn lập lòe như bầy cá lặn sâu, không âm thanh, không vệt sóng. Anh nhớ lần đầu cùng Liên xem phim trong một rạp cũ. Ngón tay họ chạm vào nhau. Không ai nói gì, nhưng cả hai cùng biết mình đang bối rối.

Duy quay lại nhìn, thấy gương mặt Liên nhẹ nhõm, tươi tắn hơn trước.

“Mình sẽ có lại những ngày ấy, em ạ.”

Anh ôm cô vào lòng. Họ viết lên lòng bàn tay nhau mấy chữ nguệch ngoạc “I love you”, rồi nắm tay nhau bước ra khỏi phòng. Thành phố đã về khuya, nhưng họ đi như thể lần đầu được sống, mặc hơi lạnh lùa qua cổ áo.

Gần sáng, khi quay về, họ bật lại wifi và các thiết bị. Màn hình sáng lên. Một dòng chữ chạy ngang.

“Dữ liệu cảm xúc không ổn định. Phiên bản đồng bộ đã hủy kích hoạt.”

Họ lại có những điều người kia không biết. Sự khác biệt ấy đưa họ trở lại với cách nhìn nhau thuở ban đầu. Những điều chưa biết về nhau lại mở ra trước mắt họ.

Đã đăng:

– Chuyên đề Viết&Đọc, số Mùa Xuân 2026

– Báo Hải Phòng cuối tuần, số 442, ngày 15/5/2025