Hội Nuôi muỗi nghệ thuật

Mai Văn Phấn

1.

Phòng làm việc hai trăm mét vuông của Trịnh Trọng Thà đượm mùi gỗ quý. Dưới ánh đèn chùm pha lê, những đường phào chỉ mạ vàng làm lung linh thêm hàng trăm hộp kính trưng bày hàng vạn con muỗi đủ chủng loại. Từ muỗi vằn châu Á, muỗi Gambia châu Phi, muỗi Culex ở châu thổ sông Hồng, cho đến loài Anopheles truyền bệnh sốt rét chân dài lêu nghêu. Để luyện được một đàn muỗi “nghệ thuật”, dân chơi phải mất cả năm trời rèn cặp, từ nhịp vỗ cánh cho đến âm vực vo ve. Sao cho khi cả đàn đồng thanh, chúng sẽ hòa thành một bản giao hưởng.

Thà ngồi chễm chệ trên chiếc ghế bành bọc da hổ, tay hờ hững lật tập hồ sơ dự án dày cộp. Nhưng đôi mắt hắn lại dán chặt vào chiếc hộp kính trung tâm, nơi một con muỗi khổng lồ đột biến to dị thường đang chầm chậm cọ hai chân sau vào nhau.

Mỗi khi nhìn lên di ngôn của ông cụ thân sinh ra hắn đặt trang trọng trên bàn thờ gia tiên, máu trong người hắn lại sôi lên. Ông cụ dặn rằng nhà mình tuy lắm đất nhưng trong mắt thiên hạ vẫn chỉ là lũ đào đất lật cỏ. Vì thế, ước nguyện cuối cùng trước khi nhắm mắt của cụ là phải thấy hắn được vinh danh trên bảng vàng của Hội Nuôi muỗi nghệ thuật quốc gia. Cái ước nguyện tha thiết ấy biến Thà từ một kẻ buôn đất máu lạnh thành con nghiện nuôi muỗi suốt ba năm nay. Hắn cuồng muỗi đến mức bỏ bê cả việc làm ăn, đêm nào cũng thò tay vào lồng cho muỗi đốt.

Đang lúc hắn mải mê tính toán, Bằng – trợ lý của hắn – rón rén bước vào: “Thưa chú, hạn chót nộp hồ sơ đăng ký hội viên chỉ còn ba ngày. Nhưng bên Hội đồng nghệ thuật vẫn từ chối bản ghi âm tiếng muỗi nhà mình chú ạ.”

Thà đập mạnh tay xuống bàn khiến chiếc gạt tàn bằng đá quý nảy lên, trợn mắt nói như quát:

“Mấy ông hội đồng vớ vẩn kiếm cớ để từ chối tác phẩm tâm huyết của mình, muỗi nhà mình thừa đủ tầm để vào Hội trung ương.”

“Dạ, giáo sư Phong Trần là cố vấn Hội đồng, cho rằng âm thanh đàn muỗi nhà mình rặt mùi hạ lưu, thiếu hẳn chất hàn lâm.”

Thà cười khẩy, đứng dậy đi vòng quanh lồng muỗi chúa. Hắn kéo tay áo vest lên, để lộ những vết muỗi đốt chi chít, tấy đỏ:

“Tiên sư lão, chỉ được cái lắm chuyện! Lão không biết muỗi nhà ta được nuôi bằng máu của chính ông trùm bất động sản này sao!”

“Dạ! Giáo sư còn bảo nếu chú không chứng minh được giống muỗi nhà mình quý hiếm, thuần chủng và không vo ve theo đúng tông giọng của các vĩ nhân thì hồ sơ sẽ bị loại.”

“Được rồi, lão thích thì chiều! Cháu chuẩn bị một lồng muỗi vằn, con muỗi chúa số ba, và một phong bì đặc biệt như hôm trước đưa đến Hội ấy, chú đã có cách bắt lão phải nghe ra chất hàn lâm!”

2.

Đêm đó, chiếc siêu xe chở Trịnh Trọng Thà cùng trợ lý đỗ xịch trước cổng ngôi biệt thự cổ kính của giáo sư Phong Trần. Thà xuống xe trong bộ vest xám, hai tay nâng chiếc lồng tre phủ vải nhung the thẫm màu.

Phòng khách của vị cố vấn nghệ thuật đượm hương trầm lẫn mùi sách cũ đã mốc. Giáo sư ngồi đợi khách trong bộ bà ba lụa trắng, râu tóc bạc phơ, ánh mắt lạnh lùng. Chào hỏi xong, Thà không vòng vo, đặt ngay chiếc lồng lên bàn rồi vén tấm nhung che lên. Đàn muỗi bên trong lập tức nháo nhác đập cánh như một đám mây đen gặp gió nhưng vẫn bị giam sau lớp lưới trong suốt.

Giáo sư khẽ nhíu mày, vuốt chòm râu dài: “Anh Thà này, tôi đã nói rồi, Hội Nuôi muỗi nghệ thuật là nơi tôn vinh những giá trị cao quý, không phải cái chợ để anh mang thứ muỗi cống rãnh đến làm ô nhiễm cả bầu không khí của Hội.”

Không chút nao núng, Thà cười nửa miệng, rút chiếc phong bì dày đặt lên bàn rồi búng nhẹ vào thành lồng: “Thưa giáo sư, muỗi của tôi toàn giống thuần huyết, đã đoạt nhiều giải thưởng ở những cuộc thi cấp quốc gia, xin giáo sư cân nhắc lại! Nhân đây, tôi cũng xin đóng góp một khoản nhỏ để Hội có kinh phí hoạt động.”

Giáo sư nhìn Thà như thăm dò, rồi nhanh tay gạt phong bì vào ngăn kéo: “Thôi được, nể tình anh chu đáo với Hội, tôi và Hội đồng nghệ thuật đặc cách nghe lại giọng đàn muỗi của anh.”

“Dạ, được vậy thì tốt quá, chúng tôi vô cùng biết ơn giáo sư.” Thà vẫy tay ra hiệu, Bằng lập tức lấy từ chiếc túi xách đeo trên người ra một bình thủy tinh dung tích chừng một lít đựng đầy một thứ dung dịch đỏ tươi hai tay kính cẩn dâng cho giáo sư, trong lúc Thà từ tốn nói: “Đây là bình máu hiếm của một vận động viên đoạt giải Olympic mà tôi kỳ công lắm mới có được, xin tặng cho đàn muỗi của giáo sư.”

Giáo sư lập tức đón lấy chiếc bình, mắt sáng lên: “Quý hóa quá, quý hóa quá! Tiện đây, tôi mách nhỏ, vẫn còn một vướng mắc nữa cần tháo gỡ đấy anh Thà nhé.”

Thà nhẹ nhàng tựa lưng vào thành ghế, một tay gõ nhịp xuống mặt bàn, nhỏ nhẹ nói: “Xin giáo sư chỉ dạy! Tôi tin rằng có sự hậu thuẫn của giáo sư thì vướng mắc nào cũng gỡ được hết.” Giáo sư Phong Trần thong thả thắp một nén hương, như để bầu không khí thêm trang nghiêm.

“Anh Thà ạ, quà của anh quý thật, nhưng tôi không dám hứa chắc đâu, năm nay chỉ có mười suất hội viên mới, mà đối thủ của anh lại là kẻ nặng ký.”

“Xin giáo sư cho biết họ là những ai.”

“Danh sách thì dài, nhưng cạnh tranh với tiềm lực của anh chắc chỉ có một nhân vật ghê gớm nhất mà anh cũng biết. Đó là bà Liễu Hương, chủ chuỗi thẩm mỹ viện quốc tế. Bà ấy vừa tài trợ hoàn toàn cho Hội để in tuyển tập thơ “Muỗi dạy ta thì thầm”, lại tài trợ và tổ chức cho Hội đồng một chuyến tham quan các Hội muỗi nghệ thuật ở bảy nước châu Âu, ngoài ra còn lai tạo được giống muỗi ăn chay, chỉ hút nước hoa Pháp. Tiếng vo ve êm ái như một bản tứ tấu đàn dây.”

Mặt Thà sa sầm. Hắn không ngờ một mụ đàn bà chuyên hút mỡ bụng lại dám chen chân vào cuộc chơi này. Nhân lúc giáo sư đi vào phòng trong để cất bình máu quý, Thà quay sang nói nhỏ với Bằng:

“Trend muỗi ngửi nước hoa đang ‘hot’. Cháu liên hệ ngay với mấy hội nhóm đang khát tương tác trên mạng cho chú.”

“Dạ… chú định cho người đến phá thẩm mỹ viện của mụ hay sao?”

“Uầy, ai lại thô thiển thế! Đã hoạt động nghệ thuật thì phải chơi kiểu nghệ thuật. Cháu thuê ngay một đội anh em cào bàn phím, lên mạng bóc phốt mụ Liễu Hương đạo thơ.”

Giáo sư Phong Trần đi ra, nghe câu được câu chăng cũng thấy hơi hãi, nhưng trong bụng lại khoái âm ỉ, vì mụ Liễu Hương cậy là cạ cứng của một số vị trong Hội đồng nghệ thuật đã phớt lờ ông đi. Ông ghé sát tai Thà, cố ghìm giọng: “Còn cái nút thắt, anh phải có một tác phẩm độc đáo để trình diễn trực tiếp trước Hội đồng nghệ thuật.”

Thà nhếch mép cười, ra vẻ chuyện ấy vặt như “muỗi”. Hắn đứng bật dậy, trịnh trọng mở tấm vải nhung nâu che chiếc hộp nhỏ bằng pha lê được đặt bên cạnh lồng tre. Bên trong, một con muỗi chúa đột biến gen khổng lồ khẽ đập cánh, phát ra những âm thanh trầm bổng, uy quyền như tiếng kèn lệnh. Thà nhìn giáo sư, giọng đắc ý: “Giáo sư cứ yên tâm, tác phẩm đỉnh này đã được nuôi dưỡng bằng máu của toàn những doanh nhân thành đạt. Tôi tin là Hội đồng nghệ thuật nghe xong sẽ bị thuyết phục hoàn toàn.”

Giáo sư nhìn con muỗi chúa, mắt sáng rực lên vì thèm khát.

3.

Đêm trước ngày Hội đồng bỏ phiếu biểu quyết thành viên mới, phòng ngủ của Thà ngập trong bầu không khí ngột ngạt, dù tất cả các máy điều hòa, máy lọc không khí, máy cung cấp ô-xy đều đang chạy hết công suất. Hắn nằm cởi trần trên chiếc giường rộng, xung quanh đầy rẫy những quần áo, đồ đạc cá nhân vứt bừa bãi. Chiếc máy xông tinh dầu bưởi phun ra những làn hương thanh nhẹ giữ cho đầu óc hắn đỡ căng thẳng. Kim đồng hồ nhích dần đến ba, rồi bốn giờ sáng, hồi hộp đến phát cuồng khiến hắn không thể chợp mắt dù đã tợp nửa chai rượu Macallan và nuốt liền ba viên thuốc ngủ.

Rồi rượu mạnh và biệt dược cũng bắt đầu tác động lên đại não. Giữa trạng thái nửa tỉnh nửa mê vì ngấm thuốc, hắn kinh hoàng thấy trần nhà nứt toác ra như một cái huyệt đen ngòm. Hàng triệu con muỗi khổng lồ từ đó bay ra, đồng loạt gầm rú bằng giọng của ông cụ thân sinh: “Con ơi, mày định làm nghệ sĩ muỗi hay vẫn chỉ là đứa đào đất lật cỏ?”

Thà rú lên, bật dậy quỳ trên giường, chắp tay vái lấy vái để vào khoảng không, khuôn mặt méo mó vì sợ hãi. Hắn thấy chữ nghĩa trong hồ sơ hóa thành đám bọ gậy búng nhảy loăng quăng trên da thịt, bèn dùng móng tay cào cấu điên cuồng đến bật máu, rồi lảm nhảm: “Con lạy các cụ… con lạy bố… phù hộ cho con vào được Hội… con sẽ tiếp tục nuôi muỗi bằng máu của bọn đại gia khuynh đảo thương trường… con sẽ xây cả lâu đài nguy nga cho chúng ở...”

Trong lúc gã đang cầu khẩn, chiếc điện thoại Vertu trên bàn bỗng rung lên. Thà chồm dậy chụp lấy máy. Tay run bần bật, mồ hôi vã ra như tắm, nhỏ xuống cả màn hình, nơi hiện lên tin nhắn của giáo sư Phong Trần: “Đã vào danh sách hội viên mới, chuẩn bị ăn mừng nhé!” Đọc xong tin nhắn, Thà bật khỏi giường, đầu óc lâng lâng, nỗi kinh hoàng vừa bóp nghẹt hắn lúc nãy bỗng tan biến. Thà lập tức gọi cho Bằng, vừa cười hô hố vừa ra lệnh như lên đồng, phải đặt ngay năm mươi bàn tiệc ở nhà hàng sang nhất tỉnh, mời đủ mọi thành phần, từ quan chức, họ hàng, đến đám bạn thời phổ thông.

4.

Thà bao trọn gói cả nhà hàng này, toàn bộ không gian ngập trong biển hoa và băng rôn đỏ chói. Bảng điện tử với dòng chữ cỡ lớn “Chúc mừng Hội viên Hội nuôi muỗi nghệ thuật Trịnh Trọng Thà” chạy suốt chiều dài sân khấu. Gần trưa, Thà xuất hiện trong bộ vest đuôi tôm bóng bẩy, đứng cạnh chiếc hộp kính khổng lồ nhốt đàn muỗi đột biến. Phía dưới, sau phần tuyên bố lý do và mời nhập tiệc của MC, quan khách bắt đầu vừa thưởng thức cỗ bàn vừa nói chuyện với nhau, mắt nhìn lên sân khấu.

Thà điệu đà rút chiếc đũa nhạc trưởng, gõ cọc cọc vào thành hộp như một nhạc trưởng thực thụ. Hắn định điều khiển đàn muỗi bay thành hình chiếc thẻ hội viên, nhưng đội hình cứ rối mù lên.

Thà hắng giọng, cố át đi tiếng vo ve hỗn loạn rồi dõng dạc tuyên bố: “Kính thưa quý vị, nuôi muỗi chính là đỉnh cao của nghệ thuật, một nghệ thuật đòi hỏi sự hy sinh to lớn. Mỗi vết muỗi đốt trên da thịt tôi đây, là minh chứng cho sự hy sinh đó, là một nốt nhạc để nhào nặn nên thứ âm thanh bác học này!”

Hắn tuôn một mạch bài diễn văn tràng giang đại hải, ý nọ chồng ý kia, vừa nói vừa dùng chiếc đũa gõ vào hộp kính. Đến đoạn đắc ý, hắn đập chiếc đũa mạnh đến nỗi hộp kính vỡ ra, đám muỗi đói lập tức bay ra loạn xạ tìm mồi. Khách khứa vừa vỗ tay vừa tự tát bôm bốp vào mặt để xua muỗi, ai nấy môi má sưng vếu nhưng vẫn cố gật gù khen hay. Trên sân khấu, Thà ngất ngây trong thứ hào quang tự huyễn. Hắn toe toét cười, bước lại gần chiếc bánh kem chín tầng, tầng trên cùng có hình con muỗi chúa bằng kem tươi cực to đang giang cánh như muốn bay.

Ngay khi lưỡi dao bạc sắp cắt vào lớp kem, điện thoại trong túi Thà rung lên. Hắn hớn hở rút máy, chẳng buồn nhìn tên người gọi, vì chắc mẩm đã biết là ai rồi. Hắn bật luôn loa ngoài, chủ động oang oang để cả phòng tiệc cùng nghe: “Alo! Giáo sư Phong Trần ạ?” Nhưng đầu dây bên kia lại là giọng của Bằng, run rẩy đến lạc cả giọng: “Chú Thà ơi, chết dở rồi! Giáo sư Phong Trần lọ mọ thế nào lại gửi nhầm tin nhắn cho bà Liễu Hương sang cho chú. Ông ấy không dám gọi, nhờ cháu nói lại là ông ấy xin lỗi chú.”

Cả phòng tiệc lặng đi. Con dao cắt bánh rơi xuống sàn phát ra một tiếng “coong” khô khốc. Khuôn mặt Thà từ đỏ gay chuyển sang xám ngoét, hai mắt trân trân nhìn chiếc bánh lù lù như một ngôi mộ vừa đắp trước mặt. Tiếng của Bằng vẫn đều đều phát ra loa ngoài: “Hội đồng phát hiện ra đàn muỗi của chú là muỗi cống giả danh, và bài báo cáo khoa học đi kèm thì sao chép nguyên văn từ một công trình nghiên cứu cũ của nước ngoài ạ.”

Những người ở phòng tiệc, mặt còn sưng vết muỗi đốt, bắt đầu nhìn nhau rồi nhìn lên sân khấu. Nét mặt họ chuyển từ biểu cảm ca tụng sang giễu cợt. Không ai buồn giả vờ nữa.

Thà đứng như trời trồng, rồi bằng bản năng của một tay lão luyện trên thương trường nhà đất rất tài xoay xở, hắn cố nặn ra một nụ cười méo mó. Hắn vớ lấy micro, giọng bình tĩnh: “Kính thưa quý vị, sự kiện hôm nay là một thử nghiệm tâm lý học nhằm đo lường độ nhạy của thính giác con người đối với giọng của một loài muỗi. Hồ sơ hội viên chỉ là đạo cụ trực quan. Giờ đây, phần khảo sát đã hoàn thành, xin mời các quý vị cứ tự nhiên dùng bữa.” Nói xong, Thà cúi đầu chào khán giả rồi rảo bước vào hậu trường.

5.

Nuốt nhục trở về dinh thự, Thà cay đắng tiếc rẻ hàng chục tỷ đồng vừa bị ném vào một màn kịch lởm. Một ý nghĩ chợt lóe lên, vừa đen tối vừa cay độc, khiến hắn vô cùng khoái trá. Chiều hôm đó, Thà lôi chiếc điện thoại Iphone hắn vẫn giấu ở túi trong áo vest để ghi âm những cuộc nói chuyện quan trọng, hắn mở nghe lại đoạn ghi âm cuộc mặc cả với giáo sư Phong Trần, chỉ cần một cú nhấn chuột là mọi thứ sẽ phơi ra trước bàn dân thiên hạ. Hắn ra bãi xe, nơi Bằng đang đứng chờ bên chiếc siêu xe, cốp sau đã chất đầy những chiếc lồng lưới chứa đám muỗi cống được bẫy từ các rãnh nước quanh nhà máy phân bón.

“Mình đi đâu hả chú?”

Thà gằn giọng: “Đến thẳng trụ sở Hội. Mang tặng vật cho đám nghệ sĩ nửa mùa.” Chiếc siêu xe rồ ga lướt đi. Hắn cười khẩy, mắt dán chặt vào con đường phía trước, lòng sục sôi một khao khát sẽ cho cả đám người từng ngồi trên đầu hắn phải nếm mùi nhục nhã.

Phòng họp tầng năm của trụ sở Hội Nuôi muỗi nghệ thuật lúc đó nồng nặc mùi xì-gà. Mười bảy vị trong Hội đồng nghệ thuật, bao gồm cả giáo sư Phong Trần đang say sưa thảo luận về nghệ thuật nuôi muỗi vị nghệ thuật. Với tư cách là một trong những nhà tài trợ lớn, Thà đường hoàng đi thẳng từ sảnh chính vào thang máy để lên tầng năm mà không một ai dám hỏi han.

Trịnh Trọng Thà bất ngờ xuất hiện, không nói nửa lời, chỉ giật mở chốt khóa mấy cái lồng. Đám muỗi đói bung ra, cuộn thành một đám mây đen đặc, lao vào những thân hình đường bệ trên ghế. Trong tích tắc, đám người co rúm, gãi điên cuồng. Thà ngồi xuống chiếc ghế băng phía sau, nói to: “Xin lỗi vì đã làm gián đoạn cuộc họp. Tôi chỉ muốn mang đến một chút chất liệu thực tế của đời sống để các vị thẩm định xem tiếng vo ve này đã đủ hàn lâm chưa?”

Những người vừa thao thao bất tuyệt những lời hoa mỹ giờ chỉ còn biết rên rỉ, van xin. Giáo sư Phong Trần, lúc này mặt mũi đã sưng vù, vừa gãi như cào lên cánh tay vừa hét to: “Tiếng vo ve này là đỉnh cao của nghệ thuật hậu hiện đại!”

Thà rút chiếc máy ghi âm ra, bấm phát đoạn đối thoại mặc cả giữa hắn và giáo sư Phong Trần. Những lời ngã giá trần trụi vang lên át cả tiếng rên rỉ và tiếng muỗi vo ve.

Cuộc rối loạn kéo dài cho đến khi nhóm bảo vệ của Hội xông vào. Giáo sư Phong Trần vừa rên rỉ vừa run run đề nghị Hội đồng biểu quyết đặc cách cho Thà làm hội viên danh dự. Các thành viên nhìn nhau rồi giơ tay biểu quyết đồng thuận như một phản xạ sinh tồn. Thư ký Hội đồng vội trao cho Thà tấm thẻ hội viên danh dự được bọc trong bao nilon chống muỗi, trong khi giáo sư Phong Trần ê chề, van vỉ khẩn thiết xin hắn xóa đoạn băng ghi âm.

Thà giật lấy tấm thẻ, rồi ngước nhìn đám người luôn tay cào cấu, gãi sồn sột, như đang biểu diễn một vũ điệu quái đản. Hắn cười khẩy, giọng ráo hoảnh: “Xin tri ân sự ghi nhận của các vị. Nhưng loài muỗi cống tôi nuôi mới chỉ ở trình độ đại chúng, đâu xứng với đẳng cấp hàn lâm của quý Hội.”

Hắn cười ha hả, ném trả tấm thẻ hội viên danh dự lên bàn trước mặt giáo sư Phong Trần rồi quay lưng đi thẳng. Vừa bước ra đến cửa, hắn vừa hất hàm ra lệnh cho Bằng phát tán toàn bộ đoạn ghi âm lên mạng xã hội.

Trong phòng họp, đám bảo vệ và các vị thành viên Hội đồng vẫn đang nháo nhào dùng tập hồ sơ, giày dép đập bôm bốp để tận diệt những con muỗi cống cuối cùng đang bay loạn xạ. Ngoài cửa kính, mấy con muỗi hoang vẫn tự do vo ve, như chẳng liên can gì đến thứ nghệ thuật của con người.

"Xe đạp” – tranh của họa sĩ Nga Jan Kanters, vẽ năm 1993