Hội Nuôi muỗi nghệ thuật

Mai Văn Phấn

1.

Phòng làm việc rộng hai trăm mét vuông của Trịnh Trọng Thà xa hoa, sực nức mùi tiền. Trên những bức tường dát vàng chói lòa dưới ánh đèn chùm pha lê là hàng trăm hộp kính. Bên trong nuôi hàng vạn con muỗi thuộc đủ chủng loài, từ muỗi vằn châu Á, muỗi Gambia của châu Phi, muỗi nhà Culex màu nâu xám, cho đến mấy nàng muỗi sốt rét Anopheles chân dài như siêu mẫu. Để luyện được một con muỗi “nghệ thuật”, dân chơi phải mất cả năm trời rèn cặp, từ nhịp vỗ cánh cho đến cao độ của tiếng vo ve. Mục đích là khi cả đàn đồng thanh cất tiếng sẽ hòa thành một bản giao hưởng, chứ không phải thứ âm thanh tạp loạn nơi bụi rậm.

Thà ngồi chễm chệ trên chiếc ghế bành bọc da hổ, tay hờ hững lật tập hồ sơ dày cộp mang tên “Kế hoạch hành động năm 2026”. Nhưng đôi mắt gã lại dán chặt vào chiếc hộp kính trung tâm, nơi đậu một con muỗi khổng lồ đột biến gen to gần bằng ngón tay. Gã thở dài. Đồng tiền quyến rũ từ những thương vụ đất đai ngoài kia bỗng trở nên nhạt thếch khi gã nhìn lên di ngôn của ông cụ thân sinh đang đặt trang trọng trên bàn thờ gia tiên. Ông cụ dặn, nhà mình tuy lắm đất nhưng trong mắt thiên hạ vẫn chỉ là lũ đào đất lật cỏ. Vì thế, ước nguyện cuối cùng trước khi nhắm mắt của cụ là phải thấy tên gã được vinh danh trên bảng vàng của Hội Nuôi muỗi nghệ thuật quốc gia.Cái ước nguyện quái đản ấy biến Thà từ một kẻ buôn đất máu lạnh thành con nghiện nuôi muỗi suốt ba năm nay. Gã cuồng muỗi đến mức sẵn sàng bỏ tiệc tùng sang trọng để đêm nào cũng tự nguyện dâng tay vào lồng cho muỗi đốt.

Đang lúc gã mải mê tính toán, Bằng – nhân viên trợ lý – rón rén bước vào:

– Thưa chú, hạn chót nộp hồ sơ vào Hội chỉ còn ba ngày. Nhưng bên Hội đồng nghệ thuật vẫn không nhận đĩa ghi âm tiếng muỗi nhà mình.

Thà đập mạnh tay xuống bàn làm chiếc gạt tàn ngọc bích nảy lên, trợn mắt hỏi lại:

– Tại sao họ lại từ chối một công trình âm thanh đầy tâm huyết như vậy? Hay do nhạc trưởng của mình chưa đủ tầm?

– Dạ không phải, giáo sư Phong Trần là cố vấn Hội đồng, cho rằng âm thanh đàn muỗi nhà mình rặt mùi xó xỉnh, thiếu hẳn chất hàn lâm.

Thà cười khẩy, đứng dậy đi vòng quanh lồng muỗi chúa, khẽ vén tay áo vest để lộ những vết muỗi đốt chi chít, tấy đỏ:

– Các vị ấy vẽ chuyện. Dòng máu nuôi dưỡng đàn muỗi này là của một đại gia bất động sản. Tần số vo ve đó chính là âm thanh chủ đạo của thời đại kim tiền.

– Nhưng giáo sư còn nói, nếu chú không chứng minh được giống muỗi này có lý lịch rõ ràng và biết vo ve đúng nhịp điệu của các vĩ nhân thì hồ sơ sẽ bị loại.

– Được rồi, nếu giáo sư đã có thị hiếu bệnh hoạn như vậy, tớ chiều. Cậu chuẩn bị ngay một vạn con muỗi chiến nhất, tối nay tớ sẽ đích thân mang đến thả ra để giáo sư thẩm âm.

2.

Chiếc xe siêu sang chở Trịnh Trọng Thà cùng cậu trợ lý đỗ xịch trước cổng ngôi biệt thự cổ kính của giáo sư Phong Trần vào một đêm mưa phùn gió bấc. Thà bước xuống xe trong bộ vest xám trầm, hai tay nâng niu chiếc hộc tre phủ vải nhung đen tuyền, nơi đang phát ra những giai điệu vo ve nhịp nhàng.

Phòng khách của vị cố vấn nồng nặc mùi thuốc bắc lẫn mùi mốc meo của sách cũ. Giáo sư ngồi đợi khách trong bộ đồ lụa trắng, râu tóc bạc phơ, ánh mắt hơi lạnh. Thà không vòng vo, đặt chiếc hộc lên bàn rồi giật phăng tấm vải. Đàn muỗi bên trong lập tức nháo nhác chuyển động như một đám mây đen gặp gió nhưng vẫn bị giữ trọn sau lớp lưới mỏng.

Giáo sư khẽ nhíu mày, vuốt chòm râu dài:

– Anh Thà này, tôi đã nói rồi, Hội Nuôi muỗi nghệ thuật là nơi tôn vinh những giá trị cao quý, không phải cái chợ để anh mang thứ muỗi cống rãnh đến làm ô nhiễm không khí.

Thà không hề nao núng, gã cười lớn, rút chiếc phong bì dày đặt lên bàn rồi búng nhẹ vào thành hộc:

– Cảm ơn giáo sư. Tôi xin góp một khoản kinh phí để Hội đỡ khó khăn, tiện thể giúp giáo sư giải quyết vài việc riêng.

Giáo sư đảo mắt nhìn quanh rồi nhanh tay gạt cục tiền vào ngăn kéo:

– Anh chu đáo quá! Xét tấm lòng của anh, tôi có thể nghe lại tiếng của đàn muỗi này.

– Dạ, được vậy thì tốt quá. Tôi còn mang một bình máu hiếm của một vận động viên Olympic cho đàn muỗi của giáo sư đây ạ.

Giáo sư lập tức ôm lấy chiếc bình thủy tinh như ôm báu vật, mắt ánh lên:

– Hay quá… À, mà con đường vào Hội của anh vẫn còn một vướng mắc chưa gỡ được đấy anh Thà nhé.

Thà nhẹ nhàng tựa lưng vào thành ghế, một tay gõ nhịp xuống mặt bàn. Giáo sư Phong Trần sau khi cất kỹ bình máu hiếm liền đứng dậy thắp một nén hương, không rõ để át mùi muỗi hay để giữ vẻ nghiêm túc.

– Anh Thà ạ, tiền và máu của anh đúng là có ích, nhưng năm nay chỉ có mười suất hội viên mới, mà đối thủ của anh toàn những kẻ không dễ chơi.

– Xin giáo sư cứ nói xem họ là những ai ạ.

– Có một nhân vật bự chắc anh cũng biết. Đó là bà Liễu Hương, chủ chuỗi thẩm mỹ viện quốc tế. Bà ấy vừa tài trợ cho Hội năm trăm triệu để in tuyển tập thơ “Muỗi dạy ta thì thầm”, lại còn lai tạo được giống muỗi ăn chay, chỉ hút nước hoa Pháp. Tiếng vo ve nghe êm như một bản tứ tấu đàn dây, không ầm ĩ như đám của anh.

Mặt Thà tối sầm. Gã không ngờ một mụ đàn bà chuyên hút mỡ bụng lại dám chen chân vào cuộc chơi này. Nhân lúc giáo sư đi vào phòng trong, Thà quay sang nói nhỏ với Bằng:

– Cậu thấy chưa, trường phái muỗi ngửi nước hoa đang độc chiếm diễn đàn đấy. Cậu hãy liên hệ ngay với đám đang khát nước trên mạng giúp tớ.

– Dạ… chú định cho người đến phá thẩm mỹ viện của mụ ạ?

– Ôi, tư duy như vậy thì thô thiển quá! Chúng ta là người hoạt động nghệ thuật, phải chơi kiểu khác. Cậu hãy thuê người lập tài khoản, lên các diễn đàn tố rằng trường phái thơ nuôi muỗi kiểu ẩm thực của bà ấy là đạo văn, thiếu giá trị nhân bản.

Giáo sư Phong Trần đi ra, nghe câu được câu chăng vẫn rùng mình, nhưng trong lòng lại khoái trá. Cuộc đấu này đúng là “đục nước béo cò”. Ông ghé sát tai Thà, cố ghìm giọng:

– Còn cái nút thắt, anh phải có một tác phẩm độc đáo để trình diễn trực tiếp trước Hội đồng nghệ thuật.

Thà nhếch mép cười, tự tin. Gã đứng bật dậy, trịnh trọng kéo tấm vải nhung nâu che một chiếc hộp nhỏ bằng ngọc đặt sâu trong lồng tre. Bên trong, con muỗi chúa đột biến gen khổng lồ khẽ đập cánh, phát ra những âm thanh trầm bổng, uy quyền như tiếng kèn lệnh. Thà nhìn vào mắt giáo sư, giọng đắc ý:

– Giáo sư cứ yên tâm, tác phẩm đinh này của tôi đã được nuôi dưỡng bằng máu của rất nhiều doanh nhân thành đạt để luyện giọng. Tôi tin là Hội đồng nghệ thuật sẽ có một trải nghiệm thính giác đầy ám ảnh.

Giáo sư nhìn con muỗi chúa, mắt sáng rực lên vì thèm khát.

3.

 Phòng ngủ của Thà đêm trước ngày bỏ phiếu chẳng khác gì phòng cấp cứu dã chiến. Gã nằm cởi trần trên chiếc giường King-size, máy xông tinh dầu bưởi phun hết công suất, giữ cho đầu óc gã đỡ căng thẳng. Kim đồng hồ nhích dần về ba, rồi bốn giờ sáng, áp lực đến phát điên khiến gã không thể chợp mắt dù đã tợp nửa chai rượu Macallan và nuốt liền ba viên thuốc ngủ.

Trong cơn chập chờn, gã thấy trần nhà nứt toác ra như một cái huyệt đen ngòm. Từ cái lỗ đó, hàng triệu con muỗi khổng lồ bay ra, con nào con nấy đều mang khuôn mặt hội viên lâu năm. Chúng không vo ve mà đồng loạt gầm rú bằng giọng của ông cụ thân sinh:

– Thà ơi, mày là nghệ sĩ hay vẫn chỉ là thằng buôn đất?

Thà rú lên, bật dậy quỳ trên giường, chắp tay vái lấy vái để vào khoảng không, nước mắt nước mũi chảy ra, khuôn mặt méo mó vì sợ hãi. Gã ảo giác thấy chữ nghĩa trong hồ sơ hóa thành đám dòi bọ lúc nhúc trên da thịt, nên dùng móng tay cào cấu điên cuồng đến bật máu, rồi lảm nhảm:

– Con lạy các cụ… con lạy bố… cho con vào Hội… con sẽ nuôi muỗi bằng máu người hạng nhất… con sẽ xây cả nghĩa địa cho chúng…

Đúng lúc gã đang gào thét thảm hại, chiếc điện thoại Vertu trên bàn bỗng rung lên. Thà chồm dậy chụp lấy máy. Tay run bần bật, mồ hôi vã ra như tắm, nhỏ tong tong xuống màn hình, nơi hiện lên tin nhắn của giáo sư Phong Trần. Giáo sư báo mọi sự đã xong, muỗi của Thà đã được duyệt, bảo gã chuẩn bị đón vinh quang. Thà đọc xong, vội nhắn cảm ơn, hai mắt nhắm tịt rồi trợn ngược. Gã quăng điện thoại lên giường rồi nhảy dựng lên, quên cả nỗi kinh hoàng vừa bóp nghẹt tim gã cách đó mấy phút. Thà lập tức gọi cho Bằng, cười hô hố ra lệnh như lên đồng, phải đặt ngay năm mươi bàn tiệc ở nhà hàng sang nhất tỉnh, mời đủ mọi thành phần, từ quan chức, họ hàng, cả bạn bè thời phổ thông.

4.

 Gần trưa, khán phòng nhà hàng ngập trong biển hoa và băng rôn đỏ chói. Dòng chữ chúc mừng “Bậc thầy nuôi muỗi nghệ thuật Trịnh Trọng Thà” treo chềnh ềnh trên sân khấu. Thà xuất hiện trong bộ vest đuôi tôm bóng lộn, đứng cạnh chiếc hộp kính khổng lồ nhốt con muỗi đột biến. Phía dưới là năm mươi bàn tiệc ngập ngụa thức ăn và những cái đầu đang gật gù lia lịa theo nhịp nhai nuốt.

Gã bảnh bao rút ra chiếc đũa của nhạc trưởng rồi gõ cọc cọc vào thành hộp, ra bộ điều khiển đàn muỗi bay lượn, cố ép chúng xếp thành hình chiếc thẻ hội viên quyền lực. Nhưng đội hình muỗi cứ rối tung lên như một trò hề rẻ tiền.

Thà hắng giọng, cố át đi tiếng vo ve hỗn loạn bèn dõng dạc tuyên bố:

– Kính thưa quý vị, nuôi muỗi nghệ thuật chính là đỉnh cao của nền văn minh nhân loại, hoàn toàn không phải trò tiêu khiển của hạng tôm tép tầm thường! Mỗi vết sưng tấy trên da thịt tôi hôm nay chính là kết tinh thiêng liêng giữa dòng máu thượng hạng và niềm đam mê vô bờ bến.

Gã phun một mạch bài diễn văn dài đến mức chính gã cũng lú lẫn không biết mình đang nói gì. Dưới khán phòng, muỗi sổng lồng bay ra đốt loạn xạ. Khách khứa vừa nhai vừa tự tát bôm bốp vào mặt để giết muỗi, ai nấy môi má sưng vếu, mắt đỏ ngầu nhưng vẫn cố gật gù khen hay vì sợ mất lòng đại gia. Trên sân khấu, Thà hứng trọn thứ hào quang tự sướng. Gã cười tươi bước tới chiếc bánh kem chín tầng hình cây bút cắm trên lưng con muỗi chúa, trong đầu đã vẽ ra cảnh cái tên “Trịnh Trọng Thà” xuất hiện trên mặt báo ngày mai.

Ngay khi lưỡi dao bạc sắp cắm xuống lớp kem, điện thoại trong túi rung lên. Thà hớn hở rút máy ra, chẳng buồn nhìn tên người gọi, vì đinh ninh đó là giáo sư Phong Trần. Gã bật luôn loa ngoài, chủ động oang oang để cả khán phòng cùng nghe:

– Alo! Giáo sư đấy phải không?

Nhưng đầu dây bên kia lại là giọng viên trợ lý Bằng, run rẩy đến lạc cả giọng:

– Chú Thà ơi, chết dở rồi! Giáo sư Phong Trần thức đêm chờ kết quả nên gửi nhầm tin nhắn của bà Liễu Hương sang cho chú. Ông ấy không dám gọi, nhờ cháu nói lại là ông ấy xin lỗi.

Cả khán phòng chết lặng. Con dao rơi xuống sàn phát ra một tiếng “coong” khô khốc. Khuôn mặt Thà từ đỏ gay chuyển sang xám ngoét, hai mắt trân trân nhìn chiếc bánh trước mặt, lù lù như một ngôi mộ vừa đắp. Tiếng của Bằng vẫn đều đều phát qua loa ngoài:

– Hội đồng còn phát hiện đàn muỗi của chú thực chất là muỗi cống nhúng mực, và bài giới thiệu đạo văn từ văn bia cổ.

Những người dưới khán phòng, mặt còn vêu vết muỗi cắn, bắt đầu nhìn nhau rồi nhìn lên sân khấu. Ánh mắt họ chuyển từ nịnh nọt sang mỉa mai. Không còn ai buồn giả vờ nữa.

Thà đứng như trời trồng, rồi bản năng của một kẻ buôn đất quen xoay xở khiến gã cố nặn ra một nụ cười méo mó. Gã vớ lấy micro, cố bình tĩnh:

– Kính thưa quý vị, thực ra đây chỉ là một sự kiện thử nghiệm tâm lý học nhằm đo lường khả năng chịu đựng của thính giác con người trước côn trùng. Hồ sơ hội viên chỉ là đạo cụ trực quan. Giờ đây, phần khảo sát đã hoàn thành, xin mời quý vị cứ tự nhiên dùng bữa.

Nói xong, Thà cúi đầu chào khán giả một cách quý phái rồi rảo bước vào hậu trường.

5.

 Sau thất bại ê chề và nhục nhã tại khách sạn, Thà lầm lũi trở về dinh thự. Gã thấy mình đã đổ hàng chục tỷ đồng để đổi lấy một vở kịch hết sức lố bịch. Một ý nghĩ vừa cay độc vừa khoái trá lóe lên, nếu không thể bước vào lịch sử nghệ thuật bằng vinh quang, gã sẽ lội vào đó bằng một vụ bê bối kinh thiên động địa.

Chiều hôm đó, Thà kéo chiếc cặp táp ra, bên trong là chiếc máy ghi âm chứa toàn bộ cuộc mặc cả với giáo sư Phong Trần, chỉ cần một cú click là phát tán khắp nơi. Gã ra bãi xe, nơi Bằng đang đứng chờ bên chiếc xe bán tải, phía sau chất đầy những bao tải chứa đám muỗi cống vừa được múc từ các rãnh nước thối quanh nhà máy phân bón.

– Mình chở số này đi đâu hả chú?

Thà không trả lời, chỉ lạnh lùng đẩy Bằng ra, giật lấy tay lái rồi rồ ga. Gã cười khẩy, mắt dán vào con đường phía trước, trong đầu chỉ còn một suy nghĩ: cả đám người từng ngồi trên đầu gã sẽ phải nếm mùi nhục nhã như gã, và nếu cần, toàn bộ sự thật bẩn thỉu kia sẽ bị lột trần.

Phòng họp tầng năm của trụ sở Hội Nuôi muỗi nghệ thuật lúc đó nồng nặc mùi xì-gà. Mười bảy vị trong Ban lãnh đạo, bao gồm cả giáo sư Phong Trần đang say sưa thảo luận về nghệ thuật nuôi muỗi vị nghệ thuật. Với tư cách là nhà tài trợ lớn của tòa nhà, Thà dễ dàng đi lối cầu thang thoát hiểm để lên tầng năm mà không bị ai hỏi han.

Trịnh Trọng Thà bất ngờ xuất hiện trong bộ đồ bảo hộ y tế, kín từ đầu đến chân, tay xách bao tải. Gã không nói nửa lời, chỉ rạch toạc một bao tải. Hàng triệu con muỗi đói bung ra, cuộn lên thành một đám mây đen đặc, lao vào những thân hình đang ung dung trên ghế. Trong tích tắc, đám người co rúm, gãi điên cuồng. Thà ngồi xuống chiếc ghế băng phía sau, nói to:

– Xin lỗi vì đã làm gián đoạn cuộc họp. Tôi chỉ muốn mang đến một chút chất liệu thực tế của đời sống để các vị thẩm định xem tiếng vo ve này đã đủ hàn lâm chưa?

Những người từng quen nói những lời hoa mỹ giờ chỉ còn biết rên rỉ, van xin. Giáo sư Phong Trần, lúc này mặt mũi đã sưng vêu, vừa gãi vừa hét to:

– Tiếng vo ve này là đỉnh cao của nghệ thuật hậu hiện đại!

Thà rút chiếc máy ghi âm ra, bấm phát đoạn đối thoại mặc cả giữa gã và giáo sư Phong Trần. Cả căn phòng ngập trong tiếng van xin, tiếng muỗi và những lời ngã giá trần trụi.

Cuộc rối loạn kéo dài cho đến khi bảo vệ của Hội xông vào. Giáo sư Phong Trần vừa ho sặc sụa vừa run rẩy đề nghị Ban lãnh đạo quyết định đặc cách cho Thà. Các thành viên nhìn nhau trong hoảng loạn rồi gật đầu đồng thuận như một phản xạ sinh tồn. Vị thư ký Hội vội trao cho Thà tấm thẻ hội viên danh dự được bọc trong bao nilon chống muỗi, kèm theo lời thỉnh cầu khẩn thiết xin gã xóa đoạn băng ghi âm.

Thà đón lấy tấm thẻ một cách nhã nhặn. Gã nhìn tấm thẻ mạ vàng lấp lánh, rồi nhìn mười bảy vị danh nhân nghệ thuật, người nào người nấy bận rộn cào cấu cơ thể như đang biểu diễn một vũ điệu đương đại. Gã mỉm cười, cúi đầu chào, rồi nói:

– Xin cảm ơn sự ghi nhận của các vị. Nhưng xét thấy trình độ nuôi muỗi của tôi còn mang tính đại chúng, chưa xứng với đẳng cấp nghệ thuật của quý Hội, tôi xin phép được gửi lại tấm thẻ này.

Thà nhẹ nhàng đặt tấm thẻ hội viên danh dự trước mặt giáo sư Phong Trần, rồi bảo Bằng bấm nút phát tán toàn bộ file ghi âm lên các nền tảng mạng xã hội. Gã thong thả bước ra ngoài, để lại phía sau một khán phòng đang bận rộn gãi ngứa một cách rất nghệ thuật.

"Xe đạp” – tranh của họa sĩ Nga Jan Kanters, vẽ năm 1993