Thưa Quý bạn đọc,

Truyện ngắn “Kha là ai” được viết theo dòng vận động của ý thức. Các dấu câu được tiết giảm tối đa để giữ lại cảm giác trôi dạt, chênh vênh và những chuyển động liên tục trong tâm trí nhân vật.

Kha sống như một phiên bản đã được định sẵn. Nhưng từ những xao động rất nhỏ của đời sống, ký ức, nỗi đau và cả khả năng lựa chọn dần thức dậy. Từ đó, câu chuyện trở thành một hành trình trở về mong manh, nhiều rủi ro với phần người từng bị lãng quên.

Nếu trong quá trình đọc, Quý bạn bắt gặp nhịp điệu gấp gáp, đôi khi ngột ngạt, hoặc cảm thấy sự bất ổn khó gọi tên, thì cũng là điều mà câu chuyện muốn gửi gắm.

Xin chân thành cảm ơn sự kiên nhẫn và đồng hành của Quý bạn đọc.

Trân trọng,

Mai Văn Phấn

"Lightning" (Tia sét) - Tranh của Iwasaki Tsuneo, 1917–2002

Kha là ai

không ai biết chính xác Kha biến mất từ lúc nào người ta chỉ còn thấy một phiên bản mang tên anh vận hành trơn tru trong một cơ thể biết nói biết cười đúng lúc trong một thành phố nơi hàng triệu phiên bản người khác cũng vận động theo những mệnh lệnh được lập trình sự biến mất của Kha không gây bất kỳ chấn động nào tựa như hạt bụi rơi xuống biển không để lại một gợn sóng buổi tối hôm đó Kha đứng trước gương phòng tắm tay phải cầm dao cạo tay trái kéo căng da má góc nghiêng mười lăm độ lực tì vừa đủ từng đường dao đi xuống đều nhau như kẻ ô hệ thống không cần nhắc vì động tác này đã được lặp lại nhiều lần để trở thành một thứ gần giống thói quen dù Kha không chắc thói quen và lệnh khác nhau ở chỗ nào rồi hệ thống không báo bước tiếp theo dao dừng lại giữa má trái không phải vì Kha quyết định dừng mà chỉ là không có gì để tiếp tục anh muốn hít thở sâu nhưng không biết bắt đầu từ đâu hít vào bao nhiêu giữ bao lâu thở ra thế nào để không sai điều đó khiến anh hoảng sợ hơn cả việc lưỡi dao đang dừng lại vì anh chưa bao giờ phải tự thở trong gương một khuôn mặt nhìn lại anh nửa còn râu nửa đã cạo đường ranh giới chạy thẳng qua sống mũi như ai đó đã dùng thước kẻ chia đôi một con người

Kha nhìn khuôn mặt đó lần đầu tiên không phân loại không đối chiếu với chỉ số chuẩn không gán nhãn chỉ nhìn người trong gương cũng nhìn lại và Kha không nhận ra anh ta không phải theo nghĩa quên vì dữ liệu vẫn còn đó tên tuổi ngày sinh nhóm máu số căn cước công dân tất cả vẫn còn nguyên mà theo một nghĩa khác mà anh không có từ để gọi người trong gương trông như một người mà Kha chưa từng gặp đang đứng trong phòng tắm của Kha cầm con dao cạo râu của Kha với vẻ mặt của một kẻ đang cố nhớ ra mình là ai bọt cạo râu bắt đầu xẹp xuống trên má nước vẫn chảy trong bồn tiếng nước nhỏ đều không hỏi gì không chờ đợi gì Kha đứng giữa tiếng nước nhận ra đây là lần đầu tiên anh nghe thấy nó không phải lần đầu nước chảy mà lần đầu anh thực sự nghe hoặc thứ gì đó bên trong đang thực hiện một động tác giống nghĩ rằng nếu hạ dao xuống lúc này thì đó là quyết định của anh không có lệnh hạ dao không có lệnh giữ dao chỉ có anh và con dao và khuôn mặt chưa cạo xong đang chờ xem anh sẽ làm gì anh không hạ dao anh cũng không tiếp tục cạo anh đứng ở khoảng giữa đó và lần đầu tiên trong đời khoảng giữa không phải chỗ chờ lệnh mà một nơi anh đang thực sự đứng không biết bao lâu không biết để làm gì chỉ biết rằng đây là khoảng không gian đầu tiên trong đời anh không có hình dạng được quy định sẵn những đêm trước khi hệ thống ra lệnh đi ngủ anh từng cảm thấy một dạng im lặng có trọng lượng như thế này đè lên tâm trí khiến anh muốn thổ lộ nhưng không biết bắt đầu từ đâu như thể ký ức của một cuộc đời khác đang bị chôn vùi dưới lớp mã ký hiệu thỉnh thoảng cố trồi lên rồi bị dập tắt

tiếng đập cửa vang lên ba tiếng đều nhau như người đã đứng ngoài đó khá lâu rồi mới gõ Kha không động đậy hệ thống im lặng không gợi ý anh nên ra mở hay nên tiếp tục đứng yên và sự im lặng đó kỳ lạ hơn cả tiếng gõ cửa bởi suốt nhiều năm qua mọi âm thanh từ bên ngoài đều được lọc qua một lớp phân tích trước khi chạm đến anh được dán nhãn được xếp loại được kèm theo hướng dẫn phản hồi phù hợp lần này không có gì chỉ có tiếng gõ rồi giọng Lan vang lên từ phía sau cánh cửa Kha ơi anh có ở trong đó không không phải ký ức không phải dữ liệu được phân loại mà âm thanh của một người đang đứng ngoài kia và chờ chân anh bước về phía cửa không có lệnh chân anh tự bước và chính điều đó làm anh hoảng sợ hơn cả sự im lặng của hệ thống bởi anh không biết đây là anh hay phần còn sót lại của một thói quen nào đó đang tự vận hành không cần đến ý thức anh dừng lại giữa phòng tay vẫn cầm con dao cạo râu bọt cạo râu đã khô quánh trên má trái thành một mảng trắng nhỏ mà anh không hay biết cửa mở ra Lan đứng đó tay cầm một hộp nhựa đựng thức ăn loại hộp bình thường nhất thế giới và hộp đó đang nghiêng sắp đổ nhưng cô không để ý vì đang nhìn anh Kha nhìn cái hộp Lan nhìn anh không ai nói gì và trong khoảng lặng đó thức ăn đổ ra sàn một tiếng bộp nhỏ không được lập trình Lan nhìn xuống rồi ngước lên mỉm cười theo cách của người không biết làm gì khác là cười rồi ngồi xuống sàn nhặt từng miếng bằng tay không Kha đứng nhìn cô dao vẫn trong tay mảng bọt trắng vẫn trên má và một thứ gì đó trong anh không có tên trong bất kỳ kho dữ liệu nào kéo anh ngồi xuống

hai người ngồi trên sàn thức ăn đã nhặt xong nhưng không ai đứng dậy Kha nhìn những ngón tay Lan móng tay ngắn có một vết trầy nhỏ ở đốt ngón trỏ mà anh không biết từ đâu ra và anh nhận ra đây là lần đầu tiên anh nhìn tay một người khác mà không phân tích không đo lường khoảng cách an toàn không xếp người đó vào bất kỳ danh mục quan hệ nào chỉ là một bàn tay với vết trầy nhỏ đang đặt yên trên sàn gạch và lần đầu tiên anh nghĩ rằng có thể ngay từ đầu thứ cần được sửa chữa không phải cảm xúc mà chính là cách anh đã học để không có chúng Lan hỏi giọng rất nhỏ không phải câu hỏi lớn anh có đói không Kha không trả lời được không phải vì không có từ mà vì anh thực sự không biết mình có đói không hệ thống không bao giờ hỏi anh điều đó chỉ thông báo đến giờ ăn và anh ăn đủ lượng chưa một lần nào anh được hỏi theo cách mà Lan vừa hỏi như thể câu trả lời quan trọng hơn việc anh có ăn hay không khoảng lặng kéo dài không nặng nề không khó chịu chỉ là khoảng lặng của hai người đang ngồi trên sàn với hộp thức ăn đã nhặt lại và một câu hỏi chưa có câu trả lời rồi Lan nói giọng cô không cất lên mà chỉ thoát ra như hơi thở anh có biết không có những lúc em gọi tên anh chỉ để nghe xem anh có còn đáp lại bằng giọng của anh không phải giọng đúng chuẩn mà giọng của anh nhưng em không còn nhớ hai thứ đó khác nhau như thế nào Kha nghe câu đó và cảm thấy thứ gì đó trong ngực dịch chuyển không đau chỉ như một vật nặng vừa được đặt xuống sau khoảng thời gian dài được giữ trên tay mà không hay rồi anh nói rất chậm tôi không biết Lan gật đầu như thể đây là câu trả lời hoàn toàn chấp nhận được có thể là câu trả lời tốt nhất cô từng nghe và nụ cười nhỏ trên môi cô lần này không phải cười vì không biết làm gì khác mà vì hiểu cô đặt tay lên tay anh rất nhẹ và nói đừng sợ đau anh à đau thì mình còn biết mình đang ở đây

tiếng nước trong phòng tắm vẫn chảy họ nghe thấy từ chỗ ngồi tiếng nước nhỏ đều xuyên qua sự im lặng của căn phòng và Kha nhận ra anh đã bỏ quên nó từ lúc nào không hay từ lúc dao dừng lại trên má hay từ lúc chân anh tự bước về phía cửa hay từ lúc anh ngồi xuống sàn cùng Lan anh không nhớ chỉ biết rằng nước vẫn chảy và anh vẫn ở đây anh đứng dậy vào phòng tắm tắt vòi không phải vì có lệnh anh muốn tắt hoặc vì anh nghĩ dù mình chưa chắc chắn về sự khác nhau giữa hai điều đó nhưng anh vẫn làm bàn tay chạm vào vòi nước dừng lại và sự im lặng sau đó khác hẳn im lặng của một căn phòng bình thường vào buổi tối ấm áp không trống rỗng Kha đứng trong phòng tắm tay còn trên vòi nhìn vào gương lần thứ hai khuôn mặt trong gương vẫn còn đó nửa râu nửa không mảng bọt cạo râu đã khô từ lâu và lần này anh nhìn vào người đó mà không cố nhận ra không đối chiếu không tìm câu trả lời anh chỉ nhìn và để người đó nhìn lại ngực anh nhói lên một nhịp nhỏ thôi và anh nhận ra đó là lần đầu tiên anh cảm thấy đau mà không có thông báo nào giải thích nguyên nhân không có chỉ số nào đo lường mức độ chỉ là đau của anh do anh trong anh Lan gọi từ phòng ngoài giọng nhỏ anh ổn không Kha đứng yên một lúc thực sự nghĩ không truy xuất không đối chiếu không tính toán chỉ đứng và nghĩ rồi trả lời vọng ra chưa biết tiếng Lan im lặng rồi cất lên ừ chưa biết cũng được Kha nhìn người trong gương thêm lần nữa bàn tay rời khỏi vòi nước và lần đầu tiên trong đời anh bước ra khỏi phòng tắm mà không cần biết bước tiếp theo sẽ là gì chỉ biết rằng ngoài kia có một người đang ngồi trên sàn bên cạnh hộp thức ăn đã nhặt lại và căn phòng đang chờ anh theo cách mà không có hệ thống nào lập trình được