Câu

Nội dung

Điểm

1

Vấn đề cần nghị luận: Suy nghĩ về ý kiến của Sally Kock Những cơ hội lớn để ta giúp đỡ người khác hiếm khi xuất hiện nhưng những cơ hội nhỏ để ta làm điều đó vẫn ở quanh ta mỗi ngày.

4.0

* Bảo đảm cấu trúc bài NLXH (có đủ 3 phần mở, thân, kết bài; các phần gắn kết chặt chẽ)

0,5

* Triển khai giải quyết vấn đề hợp lí, hiệu quả:

a. Giải thích

• Cơ hội lớn: là hoàn cảnh hội tụ những điều kiện rất thuận lợi để thực hiện điều mong muốn, dự định. Cơ hội lớn không nhiều trong cuộc sống.
• Cơ hội nhỏ: là điều kiện thuận lợi nhỏ. Cơ hội này xuất hiện nhiều hơn trong đời sống.

* Tóm lại, Sally Kock khuyên chúng ta phải biết nắm bắt những hoàn cảnh thuận lợi nho nhỏ quanh ta để giúp đỡ người khác. Không nên bỏ qua cơ hội nhỏ để chờ đợi cơ hội lớn khi muốn giúp đỡ đồng loại. Từ đó, Sally Kock đề cao lối sống nhân ái ngay trong cuộc sống hằng ngày của mỗi người.

0,5

b. Bàn luận

Thí sinh có thể bàn luận theo nhiều hướng nhưng cần tập trung làm rõ vấn đề nghị luận:

*Vì sao những cơ hội lớn để ta giúp đỡ người khác hiếm khi xuất hiện?

• Những người nhân ái luôn tìm cơ hội để giúp đỡ người khác. Nhưng cơ hội lớn lại hiếm khi xuất hiện vì không phải ai cũng nắm bắt được thời điểm thuận lợi nhất để giúp đỡ, tương trợ người khác. Có những nhu cầu giúp đỡ lại vượt quá khả năng của chúng ta.
• Ai cũng có lòng tự trọng. Bởi vậy, không phải lúc nào ta cũng dễ dàng nhận ra ai là người thực sự khó khăn, cần và đón nhận sự giúp đỡ của ta; ai là người không đánh giá cao sự giúp đỡ, tương trợ này.

* Vì sao những cơ hội nhỏ vẫn ở quanh ta mỗi ngày?

• Quanh ta có nhiều người thực sự cần được giúp đỡ. Đó là những người kém may mắn trong cuộc sống. Những điều họ cần dễ phù hợp với khả năng của ta để ta có thể giúp họ.
• Ai cũng có những khó khăn riêng. Bởi thế, thấu hiểu những khó khăn đó sẽ cho ta cơ hội nhỏ để giúp họ. Có thể là sự giúp đỡ về vật chất hoặc tinh thần … trong phạm vi của ta.

…

* Chúng ta cần làm gì để nắm bắt những cơ hội nhỏ để giúp đỡ người khác?

Thí sinh có thể có những đề xuất của riêng mình, khuyến khích những đề xuất độc đáo, có ý tưởng riêng của người trẻ. Sau đây là một vài gợi ý:

• Cần nhận thức đúng đắn về ý nghĩa của việc giúp đỡ người khác. Không phải cứ giúp những hoàn cảnh bất hạnh nhất và giúp được nhiều nhất mới là giúp đỡ. Đôi khi, một lời an ủi, động viên; một cái ôm ấm áp cũng mang đến cho người được giúp đỡ sự sẻ chia và động lực để vượt qua khó khăn của họ.
• Cần sống chan hòa, nhân ái với đồng loại. Có như thế ta mới nhận ra và nắm bắt được những cơ hội nhỏ để giúp đỡ người xung quanh ta.
• Cần giúp đỡ vô tư, chân thành, không tính toán…

2,0

Trong quá trình bàn luận, thí sinh phải lấy được dẫn chứng hợp lí, phân tích thấu đáo, lí lẽ thuyết phục.

c. Bàn luận mở rộng

• Lời khuyên của Sally Kock giúp ta hiểu giúp đỡ đồng loại không nên chần chừ, chờ đợi những cơ hội lớn. Những cơ hội nhỏ luôn bên ta mỗi ngày để ta sống nhân ái, sẻ chia với những hoàn cảnh khó khăn quanh ta.
• Nhận ra những cơ hội nhỏ không dễ. Chỉ khi ta biết sống vị tha, yêu thương, chan hòa với đồng loại ta mới có thể nhận ra và nắm bắt những cơ hội nhỏ này.

…

0,5

d. Liên hệ bản thân

Thí sinh tự liên hệ và rút ra bài học cho chính bản thân mình về lối sống tự lập, làm chủ bản thân; về mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng…

0,5

* Sáng tạo trong diễn đạt, văn giàu hình ảnh và cảm xúc; lập luận và trình bày thuyết phục.

2

Vấn đề cần nghị luận Viết để thức tỉnh những điều tốt đẹp nhất trong mỗi con người, làm cho họ được sống người hơn trong một thế giới ngày càng ảo.

6,0

Yêu cầu chung:

• Bảo đảm cấu trúc bài NLVH (có đủ 3 phần mở, thân, kết; các phần gắn kết chặt chẽ)
• Thí sinh có thể giải quyết vấn đề, trình bày theo các cách khác nhau nhưng phải có lý lẽ, căn cứ xác đáng, không xa rời vấn đề nghị luận. Biết vận dụng các kiến thức về lí luận và đọc hiểu một văn bản cụ thể để giải quyết hiệu quả đề bài.
• Lập luận chặt chẽ, lí lẽ thuyết phục, dẫn chứng phù hợp. Diễn đạt mạch lạc, sáng tạo; khuyến khích lối hành văn giàu hình ảnh, giàu cảm xúc, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ. Yêu cầu cụ thể:
• Cần tập trung giải quyết các vấn đề sau:

* Bảo đảm cấu trúc bài văn NLVH (có đủ 3 phần mở, thân, kết bài;các phần gắn kết chặt chẽ)

0,5

* Triển khai giải quyết vấn đề hợp lý hiệu quả

1. Giải thích nhận định

   Viết để thức tỉnh những điều tốt đẹp nhất trong mỗi con người, làm cho họ được sống người hơn trong một thế giới ngày càng ảo.

   • Thức tỉnh những điều tốt đẹp nhất trong mỗi con người: đánh thức, khơi dậy những điều đẹp đẽ như lòng trắc ẩn, vị tha; lòng biết ơn hay những khát vọng hoài bão…
   • Sống người hơn: nhân bản hơn, bớt đi những phần xấu xa…

=>Ý kiến đề cập đến mục đích sáng tác, từ đó khẳng định vai trò, ý nghĩa của văn chương cũng như sứ mệnh của người nghệ sĩ..

0,5

b. Bàn luận vấn đề

Thí sinh có thể bày tỏ ý kiến cá nhân về nhận định. Song, bằng những kiến thức lí luận về

lý luận văn học cần bàn luận, làm rõ các nội dung cơ bản sau:

• Văn chương, với các chức năng nhận thức – giáo dục – thẩm mĩ… có khả năng tác động to lớn đến tâm hồn con người, làm thay đổi tâm hồn người đọc theo hướng tích cực;
• Mục đích sáng tác của những nghệ sĩ chân chính là phục vụ con người và cuộc đời, làm cho con người ngày càng trở nên tốt đẹp hơn. Xa rời mục đích này sẽ không có văn chương đích thực.
• Sứ mệnh của văn chương chân chính là hướng đến con người và cuộc sống, góp phần làm cho con người và cuộc sống tốt đẹp hơn

1,0

c.Phân tích

-Bài thơ là dòng tâm sự sâu lắng của một người con về mẹ. Nhân vật trữ tình đang ở xa mẹ, đang trải qua những đêm mùa thu “giá rét”, những đêm mùa đông “gió hú dài lê thê “, từ đó nhân vật nhớ mẹ, nhớ "bàn tay mẹ", nhớ lời ru của mẹ năm nào để rồi tưởng tượng ra "đôi mắt mẹ không ngủ" vì thương con...

-Bằng giọng thơ da diết đầy hoài niệm, bằng sự kết hợp giữa yếu tố tự sự “Cố nhắm mắt tắt đèn chờ giấc ngủ, Con mười tám lần đi qua mùa thu, Những đêm đông gió hú dài lê thê” và những suy ngẫm sâu sắc “Bởi đã lớn hay vẫn là còn bé Vẫn thấy thiếu chút gì như khoảng trống Có một tình yêu không đi được đến cùng Là trái tim của mẹ”, bài thơ là bức thông điệp xúc động về tình mẹ, mẹ đã là điểm tựa để “trong mênh mông vũ trụ đời mình”, mẹ đã dung dưỡng , bao bọc, chở che cho con dù cuộc sống bình yên hay bão dông…

-Bài thơ đã thức tỉnh người đọc về:

+ Người con dù lớn, dù trưởng thành đến đâu thì “mãi là đứa trẻ” trong tình yêu thương của người mẹ;

+ Người con dù có đi xa, dù sống xa cách người mẹ nhưng vẫn luôn cảm thấy có người mẹ bên cạnh, mẹ vẫn “Suốt đêm dài thương con lạnh miền xa”.

+ Sống phải có lòng viết ơn và trân quí những năm tháng quá khứ…

Tất cả những điều đó sẽ góp phần giúp người đọc “nên người”, sống giầu tình cảm, giàu yêu thương và nhân văn hơn.

3,0

d. Bàn luận mở rộng

• Đem lại những điều thức tỉnh cho người đọc cũng là sứ mệnh của văn chương và nghệ thuật nói chung.
• Để có thể “thức tỉnh” người đọc và làm cho người đọc “người hơn” đòi hỏi nghệ sĩ phải có khả năng sáng tạo độc đáo, xây dựng được những hình tượng đẹp, có sức hấp dẫn và gửi gắm những triết lí sâu sa…đồng thời nghệ sĩ phải viết bằng tình cảm chân thành và suy tư chiêm nghiệm sâu sắc, bởi “thơ muốn làm cho người ta khóc, trước tiên mình phải khóc”…

- Người đọc muốn “thức tỉnh” phải có sự tiếp nhận phù hợp: đọc văn bằng tất cả tâm hồn, bằng sự say mê và khao khát hướng đến những điều tốt đẹp.

0,5

Khi cảm nhận bài thơ, cần bám sát văn bản, khai thác các yếu tố nghệ thuật và thể hiện năng lực cảm thụ của ngời viết.

* Diễn đạt giàu hình ảnh, văn có cảm xúc, sáng tạo trong lập luận, trình bày bài.

0,5

Tổng điểm: 1+ 2

10,0

Lưu ý chung

• Do đặc trưng của môn Ngữ văn, cần tôn trọng ý tưởng đúng của người viết.
• Chỉ cho điểm tối đa những bài viết có sáng tạo. Khuyến khích bài có sự cảm thụ độc đáo, sâu sắc.
• Không cho điểm cao với những bài chỉ nêu chung chung, sáo rỗng, hoặc phần thân bài chỉ viết một đoạn văn. Không cho điểm bài có những suy nghĩ lệch lạc, tiêu cực.