Phần

Câu

Nội dung

Điểm

I

PHẦN ĐỌC

6,0

,75

1

Xác định nhân vật trữ tình:

Là hình ảnh của chủ thể trữ tình ẩn trong bài thơ.

0.5

2

Vần và nhịp trong bài thơ:

– Nhịp chủ yếu trong bài thơ: 2/2/2 và 4/4.

– Vần chân: ong trồng; quê – về

– Vần lưng: cây – mây; vân – vần …

*Học sinh có thể chỉ chính xác những vần khác có trong bài thơ.

0.5

0.5

3

– Tình cảm của nhân vật trữ tình: trân trọng quá khứ , suy tưởng về cội nguồn, về quê hương và trân quý phút giây hiện tại.

– Chi tiết trong bài thơ:

+ Chuyện xưa tìm giữa cỏ nhàu

Vết thương giờ có còn đau lưng trời

+ Bờ xôi ruộng mật⁽¹⁾ tạ dòng nước thiêng

+ Dâng lên tiên tổ một miền đất quê

* Học sinh có thể lựa chọn chính xác những chi tiết khác.

1.0

0.5

4

Phân tích yếu tố tượng trưng trong hai câu thơ:

• Mùa đang thụ phấn la đà bướm ong
• Bước chân năm mới đã nghe thật gần

*Mùa đang thụ phấn la đà bướm ong

+ Cụm từ: Mùa đang thụ phấn

+ Hình ảnh: la đà bướm ong

– Là hình ảnh thường gặp trong mùa xuân.

– Hình ảnh gợi cảm biểu tượng cho mùa xuân.

– Sống chậm, quan sát xung quanh bằng cái nhìn trong trẻo, hồn nhiên ta sẽ thấy được sự giao hòa của vạn vật, vẻ đẹp của hiện tại.

* Bước chân năm mới đã nghe thật gần

– Gợi cảm nhận về năm mới, về mùa xuân đang đến gần.

– Thời gian được nhân hóa và đón nhận bằng thính giác nên trở nên cụ thể, hữu hình.

– Tâm thế đón nhận ngày mới/năm mới bằng sự hân hoan …

* Chấp nhận cách phân tích tương đồng mà hợp lí của học sinh.

0,75

5

– Đảm bảo hình thức đoạn văn từ 5 – 7 dòng

– Trình bày và lí giải về ý nghĩa của việc biết quý trọng thời gian – Lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, mạch lạc.

0.25

1.0

0.25

II

PHẦN VIẾT

4,0

a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức bài văn

Bài văn phải đảm bảo đủ 3 phần:  Mở bài – Giới thiệu vấn đề nghị luận; Thân bài – Bàn luận về vấn đề; Kết bài – Khẳng định vấn đề.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Bàn luận về vấn đề: Phân tích nét đặc sắc về nghệ thuật và nội dung của bài thơ Ngày cuối năm (Mai Văn Phấn)

0,25

c. Triển khai vấn đề cần nghị luận

I. MỞ BÀI

– Dẫn dắt

– Giới thiệu tác giả Mai Văn Phấn và tác phẩm Ngày cuối năm

– Nêu vấn đề nghị luận

II. THÂN BÀI

Lần lượt trình bày các luận điểm về những nét đặc sắc về nội dung và hình thức nghệ thuật:

1. Phân tích, đánh giá đặc sắc về nội dung

– Học sinh trình bày nội dung của bài. Học sinh có thể chọn về thông điệp, chủ đề bài thơ.

– Nêu rõ luận điểm và sử dụng lí lẽ, bằng chứng phù hợp. Trình bày được lập luận thuyết phục.

2. Phân tích, đánh giá đặc sắc về nghệ thuật

– Học sinh trình bày đặc sắc nghệ thuật của bài. Học sinh có thể chọn về vần, nhịp, hình ảnh, yếu tố tượng trưng...

– Nêu rõ luận điểm và sử dụng lí lẽ, bằng chứng phù hợp. Trình bày được lập luận thuyết phục.

III. KẾT BÀI:

Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm

Liên hệ bản thân (bài học về nhận thức, thái độ, hành động)

0.25

0.25

1.0

1.0

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

0,25

e. Sáng tạo: Bài viết có giọng điệu riêng; cách diễn đạt sáng tạo, văn phong trôi chảy. Học sinh có thể liên hệ bài thơ khác để làm rõ đặc sắc nội dung hoặc làm nổi bật giá trị của yếu tố tượng trưng trong bài.

0,25

Tổng điểm

10.0