Ba hạt mướp

Mai Văn Phấn

Ông Nhẫn vừa ngồi xuống, chiếc ghế da đã khép quanh người. Những con lăn bắt đầu xoa bóp, hơi ấm phả đều vào lưng ông. Trên tầng chín mươi ba của tòa tháp “Thiên Đường Xanh”, không khí được lọc rồi thổi xuống qua những khe gió âm trần. Căn hộ sạch đến nỗi không tìm thấy một hạt bụi.

Quanh thành ghế chi chít mắt cảm biến. Máy quét ở góc phòng lần lượt soi vào mắt, ngực rồi bụng ông. Các chỉ số sức khỏe hiện lên trên màn hình gắn ở tay ghế bên phải: “Nhịp tim: 64. Huyết áp: 135/85. Huyết áp cao hơn hôm qua. Ông có lo lắng không?”

Từ tay ghế bên kia, đèn đỏ nhấp nháy. Một khay nhỏ trượt ra, trên đó có hai viên thuốc con nhộng và cốc nước. Ông dán mắt vào khay thuốc rồi cúi xuống chiếc ghế đang giữ chặt mình. Hơi ấm lan từ lưng ra ngực. Ông nhổm người, hai vai bị thành ghế ghì chặt. Càng cố vùng ra, ngực ông càng tức.

Những bức tường trong căn hộ phủ sơn nano thông minh, tự làm sạch mọi vết bẩn. Ánh nắng qua lớp kính lọc phân tử, không còn tia cực tím. Nó rọi xuống sàn một vệt sáng nhợt nhạt, nhưng da ông Nhẫn vẫn lạnh. Ông giơ hai bàn tay nhăn nheo. Những đốm đồi mồi nổi rõ dưới ánh sáng. Ông hít thật sâu. Trong lồng ngực chỉ có luồng khí đã qua lọc. Mùi bùn bãi sông và hũ mắm tép bà Nhẫn ủ dưới gầm chạn vẫn ở đâu đó ngoài tầm với. Bộ lọc khí quá nhạy. Chút mùi lạ cũng không lọt qua được.

Ông vừa đưa tay lên mũi, luồng khí lạnh từ góc tường đã thổi tới. Giọng cảnh báo vang lên: “Có dấu hiệu nấm mốc và vi khuẩn.”

Ông Nhẫn nheo mắt ngắm những vết chai cứng trên lòng bàn tay. Chúng theo ông từ những năm còn tát nước ngoài đồng. Máy quét không coi chúng là nguy cơ.

☆

Chiếc vò gốm nâu xỉn, mẻ một miếng ở miệng, nằm trên chiếc kệ sáng bóng nơi góc phòng. Ông chỉ mang theo được chiếc vò ấy từ quê. Ngày trước, ông dùng nó để ngâm rượu thuốc. Giờ trong vò chỉ còn nắm đất lấy ở khu vườn bà Nhẫn từng trồng giàn mướp hương, dây phủ kín mái hiên.

Quang phải đăng ký nắm đất với ban quản lý, khai đó là mẫu vật nghiên cứu. Trước khi chiếc vò qua các lớp kiểm soát, ông Nhẫn đã giấu ba hạt mướp dưới đáy.

Lướt ngón tay trên lớp gốm sần sùi, ông chợt nhớ những năm còn trẻ. Ông cởi trần, mồ hôi chảy ròng ròng khi tát nước ngoài đồng dưới cái nắng tháng Sáu. Trưa ấy, gió bờ sông lồng lộng. Hơi rơm rạ khô hanh quẩn trên da thịt. Bà Nhẫn tất tả mang cơm ra bờ ruộng, vừa đi vừa cằn nhằn chồng vì ông tham công tiếc việc.

“Ông nó ơi, nghỉ tay lên ăn cơm thôi, quá ngọ lâu rồi đấy! Nay có bát canh mướp nấu tôm, ông ăn lấy sức rồi hãy làm.”

Ông ngồi im. Tiếng lá cau xào xạc vọng về. Ông nhớ quá những quả mướp non vừa rụng rốn, vỏ còn mềm. Hương hoa thiên lý thoảng quanh mái nhà. Ở tầng chín mươi ba này, không có tôm đồng, không có canh mướp. Chỉ có những viên nén giàu đạm, vi chất và vitamin. Đến giờ, chúng được chuyển qua đường ống, đúng khẩu phần của từng người. Tan trong miệng, chúng chẳng để lại dư vị gì.

Ông đứng dậy khỏi ghế, bước về phía chiếc vò. Ông muốn chạm vào nắm đất quê đang nằm trong đó. Ngón tay vừa chạm miệng vò, tia laser đã quét lên mu bàn tay ông.

“Không được tiếp xúc trực tiếp với mẫu vật thí nghiệm.”

Ông rụt tay lại. Ông đứng giữa căn phòng kính, không chạm được vào nắm đất. Bóng ông nằm dưới sàn, co lại mỗi khi ánh đèn cảm biến quét qua.

☆

Màn hình lớn trên tường sáng lên. Khuôn mặt Quang tươi tỉnh hiện ra. Anh đã khác xa đứa trẻ gầy gò, lấm lem bùn đất năm nào. Giờ khuôn mặt anh nằm trên giao diện quản trị của cả tòa tháp.

“Bố ơi, máy báo huyết áp sáng nay cao, chỉ số lo âu cũng tăng. Đêm qua bố ngủ được không? Bố đang nhớ quê à?”

Ông Nhẫn cười nhạt, mắt dõi ra phía cửa kính.

“Bị bứng khỏi đất thì cây nào mà chả nhớ gốc.”

“Sao bố nói thế! Ở đây là nhất đấy bố ạ.”

Quang vội giải thích:

“Ở quê giờ ô nhiễm lắm. Hóa chất, vi trùng… Con đưa bố lên đây vì muốn bố được sạch sẽ, an toàn.”

Ông Nhẫn đưa tay lần theo đường ráp giữa hai tấm kính.

“Mày lo cho bố sạch sẽ, an toàn, nhưng quên mất rằng mẹ mày và bố cả đời đã sống nhờ mảnh đất quê. Mày đưa bố lên đây vì bố, hay vì cái sĩ diện của mày?”

Quang im lặng một lúc mới đáp:

“Ngày trước mẹ ốm rồi mất vì môi trường dưới quê, bệnh viện lại thiếu thốn. Bây giờ khác rồi bố ạ. Ở đây bố sẽ được chăm sóc đầy đủ. Con không muốn bố phải chịu cảnh như mẹ ngày trước. Con biết bố nhớ mẹ. Vì thế con làm chương trình ‘Ảo ảnh cảm xúc’. Tối nay bố sẽ gặp mẹ.”

Ông Nhẫn giật mình. “Ảo ảnh cảm xúc” có thể dựng lại bà ấy sao? Người mất rồi, gọi về làm gì?

☆

Khoảng bảy giờ tối, sau bữa ăn với những viên nén quen thuộc, ông ngồi trên ghế, mắt hướng về màn hình đang phát chương trình giải trí. Trên tay ông là ly nước màu trà nhưng không có vị trà.

Không gian trong căn hộ đổi khác. Đèn trần chuyển sang sắc chiều tà. Ánh vàng nhạt phủ xuống khiến mọi vật như lùi xa. Trên bức tường phía trước, một ngôi nhà ba gian hiện ra, mái ngói loang những mảng rêu. Ngay dưới chân ghế, con đường mòn chạy về phía cánh đồng ông từng đi qua.

Những đốm sáng tụ giữa phòng, xoay thành dáng người. Áo nâu cũ, tóc búi, chiếc trâm bằng cật tre ông từng vót cho bà. Bà Nhẫn đứng đó, mỉm cười. Suốt bốn mươi năm, ông đã thấy nụ cười ấy ở bờ ruộng, bên mâm cơm, dưới mái hiên. Bà bước về phía ông.

“Ông nó ơi, ăn cơm thôi. Có canh mướp nấu tôm đấy.”

Ông Nhẫn khuỵu xuống, đưa tay níu vạt áo nâu. Ông cúi sát, mong ngửi thấy mùi trầu vôi quen thuộc. Bàn tay xuyên qua lớp áo. Ông chụp hụt thêm lần nữa, chúi về phía trước.

Giọng lập trình tự động phát ra: “Cảm xúc vượt ngưỡng. Kích hoạt chế độ xoa dịu.”

Tức thì, giọng bà Nhẫn cất lên: “Ông sống ở đây thật tốt quá, mọi thứ đều đầy đủ, yên ổn lắm, không như ngày xưa thiếu thốn khó khăn mọi đường. Thằng Quang đưa ông lên đây tôi rất yên tâm. Ông cố gắng giữ sức khỏe nhé.”

Ông ngồi bất động. Bà Nhẫn của ông không bao giờ nói những lời ấy. Ông quát lên: “Quang, đây đâu phải mẹ mày?”

Quang hiện trên màn hình. Anh ngập ngừng: “Bố, đây là những gì còn lại trong ký ức của con và những tấm ảnh cũ. Con ghép chúng để mẹ xuất hiện.”

Ông Nhẫn nấc lên: “Làm thế này có khác gì mày giết mẹ lần nữa không?! Mày làm sao hiểu hết được tình thương của mẹ mày với bố. Mày biến mẹ mày thành cái gì thế này?”

☆

Đêm đó, ông Nhẫn thức trắng, ngồi bất động trước chấm cảm biến trên miệng vò. Từ ngày mang đất vào, hệ thống chỉ quét lớp đất đã đăng ký. Chiếc vò cũ chưa lần nào bị kiểm tra.

Ông đứng dậy, xoay miệng vò khỏi vùng cảm biến rồi đẩy nghiêng thân vò. Một bọc vải nhỏ trượt khỏi lòng vò. Ông giữ vò bằng một tay, tay kia chụp lấy cái bọc. Bên trong lớp vải là ba hạt mướp khô đen.

Ông bước ra ban công. Lớp kính cường lực ngăn căn hộ với bên ngoài. Ở góc chân tường có rãnh thoát nước nhỏ, dẫn nước từ hệ thống điều hòa. Ông mở bọc vải, đặt một hạt mướp lên lòng bàn tay. Chút nước ấm trong ly chảy xuống rãnh; ông gieo hạt vào mảng đất ẩm.

“Lạy giời cho nó mọc, để tôi được thấy lại cây mướp quê nhà…”

Đèn báo động đỏ xoáy vào mắt ông. Cánh tay cơ khí trượt ra từ góc tường. Vòi thổi cực mạnh hất hạt mướp cùng mấy giọt nước xuống cống. Mặt rãnh khô ráo, láng bóng trong tích tắc.

“Hành vi đưa vật thể lạ vào hệ thống thoát nước. Cư dân bị trừ 50 điểm Tín nhiệm.”

Cùng lúc với tín hiệu cảnh báo, ảo ảnh bà Nhẫn lại xuất hiện. Giọng nói đều đều vang ra từ loa:

“Ông nó ơi, những thứ rác rưởi thì phải bỏ đi chứ giữ làm gì.”

Ông xòe hai hạt mướp còn lại trong lòng bàn tay, lần lượt bỏ vào miệng rồi tợp nốt ngụm nước trong ly.

“Giờ thì chúng ở trong bụng ta. Không ai lấy được nữa.”

☆

Sáng hôm sau, tòa tháp “Thiên Đường Xanh” chấn động vì cảm biến sinh học trong căn hộ ông Nhẫn đồng loạt phát tín hiệu cấp cứu. Quang lao khỏi thang máy siêu tốc, chạy dọc hành lang, áp thẻ vào cửa căn hộ. Anh vừa vào đã thấy bố nằm co quắp trên sàn nhà.

Chỉ số tiêu hóa vượt ngưỡng. Máy quét trong căn hộ chuyển sang chế độ chẩn đoán sâu. Trên màn hình hiện ổ bụng ông Nhẫn. Hai dị vật được đánh dấu bằng hai đốm đỏ.

Dòng thông báo chạy tiếp: “Phát hiện vật thể lạ trong đường tiêu hóa. Kích hoạt quy trình xử lý. Bơm nước diệt khuẩn sẽ tiến hành sau hai phút.”

Hệ thống kích thích đường tiêu hóa, tìm cách đẩy hai hạt mướp ra ngoài trước khi tiến hành bơm nước. Bụng ông Nhẫn co thắt từng đợt.

Quang kêu to: “Bố điên à! Thứ bẩn thỉu đó sẽ giết bố! Hệ thống sắp bơm nước vào súc ruột cưỡng chế bố đấy!”

Ông Nhẫn chồm dậy, vồ lấy chiếc vò gốm. Ông dồn sức nện nó vào hộp điều khiển áp suất căn hộ và bảng mạch giữ độ kín khí ở chân tường ban công. Tiếng gốm vỡ loảng xoảng, xen những tiếng nổ lách tách. Mảnh gốm cứa vào lòng bàn tay. Máu chảy xuống các ngón, nhưng ông vẫn nện tiếp.

Ông vốc nắm đất trong chiếc vò, ném thẳng vào đống dây đang tóe lửa. Đất bắn vào bảng mạch. Đèn trên bảng điều khiển nhấp nháy liên hồi. Những dòng lệnh trên màn hình nhảy liên tục.

Quang lao tới. Tấm màn polymer trong suốt lập tức hạ xuống, chắn ngang giữa anh và bảng mạch đang chập điện. Anh gọi bố, hai tay đập vào tấm màn.

“Xung đột hệ thống. Áp suất nội bộ tăng. Kích hoạt quy trình xả áp khẩn cấp!”

Các dòng lệnh chồng lên nhau. Bộ điều áp cục bộ không còn gửi được tín hiệu ổn định. Hệ thống dự phòng kích hoạt cơ chế xả áp khẩn cấp của căn hộ. Còi báo động rú lên. Khóa ban công bật khỏi rãnh, hé ra một kẽ hở. Giông gió tạt thẳng vào căn phòng.

Hơi ẩm ùa vào cùng mùi bùn đất sau mưa. Ông Nhẫn rướn người, hít thật sâu. Đã bao nhiêu năm ông mới được ngửi mùi đất ướt như thế. Ông ghì một tay lên ngực. Trên màn hình, nhịp tim ông tăng vọt rồi chậm dần. Quang gọi bố. Ông Nhẫn vẫn dõi theo luồng gió, nhưng đầu gối khuỵu xuống.

☆

Tiếng còi báo động nhỏ dần. Trong cơn mê, ông Nhẫn nghe gió ngoài cánh đồng lùa qua khe cửa. Bà Nhẫn đứng ở bờ mương, miếng trầu nhai dở, mỉm cười hiền hậu với ông.

“Ông nó về rồi à? Cơm chín lâu rồi.”

Ông mỉm cười, nhắm mắt. Trên màn hình, đường biểu diễn nhịp tim phẳng dần.

Khi đội kỹ thuật đến khôi phục căn hộ, Quang vẫn ngồi ôm thi thể bố. Hệ thống lọc khí tăng công suất. Robot tiến đến lau vệt máu, hút những vụn đất vương vãi. Các ngàm khóa tự động siết lại.

Hình ảnh bà Nhẫn hiện ra mờ ảo, âm thanh méo mó, đứt quãng: “Ông… nó… đừng buồn… những thứ rác… rưởi… thì phải… bỏ… đi… chứ… giữ… làm… gì...”

Trên tay Quang, dấu đất đen và máu của bố vẫn còn bám lại. Anh không đưa tay vào máy khử trùng. Trong khe ẩm dưới cống, hạt mướp nằm im. Vỏ hạt tách ra một đường nhỏ.

Lim Khim Katy — “Tree Spirit"