Soạn bài “Con chào mào” Ngữ văn lớp 6 - META biên soạn

Soạn bài “Con chào mào”

(META* biên soạn)

 

 

 

 

I. Đọc văn bản

 

1. Tác giả

 

- Mai Văn Phấn sinh năm 1955.

 

- Quê hương: Ninh Bình

 

- Ông là một nhà thơ và viết tiểu luận phê bình.

 

- Thơ Mai Văn Phấn có đề tài phong phú, nội dung và nghệ thuật có những cách tân, một số bài được dịch ra nhiều thứ tiếng.

 

- Một số tác phẩm như: Giọt nắng (thơ, 1992), Người cùng thời (trường ca, 1999), Bầu trời không mái che (thơ song ngữ)...

 

2. Tác phẩm

 

a. Xuất xứ

 

Bài thơ được in trong tập “Bầu trời không mái che”.

 

b. Thể thơ

 

Con chào mào là bài thơ sáng tác theo thể thơ tự do.

 

c. Bố cục

 

Gồm 2 phần:

 

Phần 1. Ba câu đầu: Hình ảnh con chào mào trong thực tế.

 

Phần 2. Còn lại: Hình ảnh con chào mào trong suy nghĩ

 

3. Đọc hiểu văn bản

 

a. Hình ảnh con chào mào trong thực tế

 

- Vị trí: trên cây cao chót vót

 

- Màu sắc: đốm trắng, mũ đỏ

 

- Âm thanh: tiếng hót “triu… uýt… huýt… tu hìu…”

 

=> Xuất hiện một cách trực tiếp với những đặc điểm quen thuộc.

 

b. Hình ảnh con chào mào trong suy nghĩ

 

- Xuất hiện trong suy nghĩ của nhân vật “tôi”.

 

- Hành động: vẽ chiếc lồng chim vì sợ nó bay đi, đó là mong muốn được độc chiếm cái đẹp của thiên nhiên.

 

- Cuộc rượt đuổi giữa hai nhân vật:

 

     * Nhân vật “tôi” vừa vẽ xong thì chào mào vụt cánh bay đi.

 

     * Tôi ôm khung nắng, khung gió, nhành cây: ôm trọn không gian thiên nhiên rộng lớn.

 

     * Hối hả đuổi theo: nhanh chóng, gấp gáp và lo sợ

 

=> Khao khát mở rộng “chiếc lồng” của ông thành bất tận, để tâm hồn mình bao trùm cả thiên nhiên rộng lớn.

 

- Không gian: vô tăm tích, không biết là ở đâu

 

- Hành động: nghĩ

 

- Những hoạt động của chào mào: mổ những con sâu, ăn trái cây chín đỏ, uống từng giọt nước. Đó là những món quà chuộc lỗi khi tôi nhận ra rằng, con chim chào mào mình yêu quý sẽ chỉ hạnh phúc trong cuộc sống tự do, giữa thiên nhiên rộng lớn.

 

- “Chẳng cần chim bay về/Tiếng hót ấy giờ tôi nghe rất rõ”: Chim chào mào không cần quay về nhưng vẫn cảm nhận được tiếng hót vang lên trong tâm trí. Bởi nhân vật “tôi” đã biết yêu thiên nhiên bằng sự tôn trọng, không còn là sự độc chiếm ích kỉ. Tình yêu ấy khiến cho dù ở bất cứ nơi đâu cũng sẽ cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên.

 

II. Sau khi đọc

 

1. Em có thể tưởng tượng, hình dung những hình ảnh gì khi đọc ba dòng thơ đầu?

 

Hình ảnh chim chào mào với bộ lông đốm trắng, chiếc mào đỏ rực đang đứng trên cây cất tiếng hót. Xung quanh là không gian thiên nhiên thoáng đãng, yên bình.

 

2. Hãy nêu những ý nghĩ, cảm xúc của nhân vật “tôi” khi “vội vẽ chiếc lồng trong ý nghĩ”.

 

- Mong muốn vẽ xong chiếc lồng cho con chim chào mào: muốn độc chiếm cái đẹp của thiên nhiên.

 

- Sợ hãi nếu như chim bay đi, có nghĩa là cái đẹp của thiên nhiên biến mất.

 

- Khi “hối hả đuổi theo” mang cả nắng, gió, nhành cây: Khao khát mở rộng “chiếc lồng” của ông thành bất tận, để tâm hồn mình bao trùm cả thiên nhiên rộng lớn.

 

- Khi đã “vô tăm tích”, nhân vật “tôi” đã hình dung con chim chào mào đang mổ những con sâu, trái cây chín đỏ, giọt nước thanh sạch “của tôi”: đó là những món quà chuộc lỗi khi tôi nhận ra rằng, con chim chào mào mình yêu quý sẽ chỉ hạnh phúc trong cuộc sống tự do, giữa thiên nhiên rộng lớn.

 

3. Vì sao lúc đầu, nhân vật “tôi” sợ chim bay đi nhưng kết thúc bài lại khẳng định: Chẳng cần chim lại bay về/Tiếng hót ấy giờ tôi đã nghe rất rõ.

 

- Lời khẳng định ở hai câu thơ cuối cho thấy sự thay đổi trong suy nghĩ, cảm xúc dành cho thiên nhiên.

 

- Chim chào mào không cần quay về nhưng vẫn cảm nhận được tiếng hót vang lên trong tâm trí. Bởi nhân vật “tôi” đã biết yêu thiên nhiên bằng sự tôn trọng, không còn là sự độc chiếm ích kỉ. Tình yêu ấy khiến cho dù ở bất cứ nơi đâu cũng sẽ cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên.

 

4. Dòng thơ nào được lặp lại trong bài thơ? Theo em việc lặp lại như vậy có tác dụng gì?

 

- Dòng thơ được lặp lại trong bài thơ: “Triu… uýt…. huýt … tu hìu…”.

 

- Đó là tiếng hót của con chào mào, nhưng cũng chính là âm thanh của thiên nhiên xuất hiện ở đầu và cuối bài thơ. Điều đó cho thấy chim chào mào đã đi qua một hành trình tìm về với thiên nhiên.

 

5. Con chim chào mào đã bay đi rồi nhưng nhân vật “tôi” vẫn có thể nghe rất rõ tiếng chim hót. Viết một đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) miêu tả một hình ảnh thiên nhiên tươi đẹp được em lưu giữ trong ký ức.

 

Gợi ý:

 

  • Hình ảnh thiên nhiên: cánh đồng lúa chín, dòng sông quê hương…
  • Miêu tả hình ảnh thiên nhiên (theo không gian, thời gian)
  • Kỉ niệm với hình ảnh thiên nhiên.
  • Cảm nhận về hình ảnh thiên nhiên.

 

BÀI VIẾT THAM KHẢO:

 

+ Trả líu lo về lại trong xanh (bình thơ) - Nguyễn Phước Bảo Khôi

+ Tôi nghe rất rõ tiếng chim (bình thơ) - Tuệ Mỹ

 

_____________

*  Công ty Cổ phần Mạng trực tuyến META

 

(Website: Download.vn)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BÀI KHÁC
1 2 3 4 


























Thiết kế bởi VNPT | Quản trị