Mỗi bài thơ luôn là khởi đầu một ngày mới - Nhà văn Phong Điệp thực hiện PV

Mỗi bài thơ luôn là khởi đầu một ngày mới

(Nhà văn Phong Điệp thực hiện)

 

 

Nhà văn Phong Điệp: Viết văn giống với việc làm chủ một bữa tiệc - Văn Học  Sài Gòn

Nhà văn Phong Điệp

 

  

 

- Cảm tưởng của anh khi được Giải thưởng Hội Nhà văn VN?

 

- Mai Văn Phấn (MVP): Vui và ấm áp, sự ấm áp lặng lẽ của người cầm bút. Một chặng đường đơn độc, tự tin khi sáng tác của tôi, như thế, đã đến được với công luận. Rằng hay hoặc dở thế nào đó, tiếng dội của nó sẽ cho tôi thêm trải nghiệm và niềm hưng phấn khi bước vào lộ trình phía trước - lộ trình mà mọi kinh nghiệm viết có từ trước không được phép sử dụng lại khi sáng tác. Giải thưởng không bao giờ là cái đích của người làm nghệ thuật, nhưng là điểm gặp nhau giữa tác giả, ban giám khảo của giải thưởng (những “siêu độc giả”) và những người quan tâm đến văn chương. Và có thể, tôi dễ gặp những "siêu độc giả" này mà xa lạ với "siêu độc giả" khác. Đó là điều hết sức bình thường và dễ hiểu trong đời sống văn học.

 

 - Anh nghĩ gì về việc Hội nhà văn sau 3 năm mới trao giải thơ?

 

- MVP: Văn chương là chuyện đời người, không nên và không cần tính tháng năm. Có thể những năm qua Hội Nhà văn VN không tìm ra tác phẩm để trao giải, hoặc có sự "lệch pha" giữa tác phẩm với những "siêu độc giả" như vừa nói. Chúng ta không nên quá bận tâm về giải thưởng, bởi có lúc giải thưởng (kể cả giải Nô-ben) không định danh chính xác chất lượng và vị trí của tác phẩm, cũng như không phản ánh đúng bản chất của đời sống văn học.

 

-  Anh đánh giá thế nào về các tác giả thơ cùng đoạt giải thưởng với mình?

 

- MVP: Tôi chưa được đọc trọn vẹn hai tập thơ đoạt giải của Từ Quốc Hoài và Đỗ Doãn Phương. Chỉ qua những bài thơ lẻ in trên các báo, tôi rất yêu mến, trân trọng sự đổi mới, sáng tạo của hai nhà thơ này. Nhà thơ Từ Quốc Hoài thuộc thế hệ đi trước, có thành tựu trong sáng tác, nhưng đã dấn thân, đến với những quan niệm hiện đại mà vẫn giữ được cảm xúc chân thành. Thơ Đỗ Doãn Phương hướng tới sự khác biệt, các hình ảnh liên kết lỏng, chuyển động nhanh, thường tạo bất ngờ sau những tư biện tưởng chừng đã cũ. Anh không lên gân, không bị ảnh hưởng một số khuynh hướng “thời thượng” hiện nay. Riêng thơ của Đinh Thị Như Thúy tôi đọc được khá đầy đủ và có hệ thống. Chị đã thành công trong việc tạo ra lối chứng nghiệm ngôn ngữ riêng, cách biểu đạt giản dị mà hàm chứa ý tưởng và cảm xúc mạnh. Thơ chị thường xa lạ với những khoa trương, ồn ào... Tôi nghĩ chị đã tìm thấy cái tôi đích thực trong nỗi cô đơn tột cùng của mình. Khu vườn nhà, bông hoa quỳ vàng có vẻ như chỉ mình chị nhìn thấy, rồi tiếng nước tưới lên tán lá cà phê mỗi buổi sáng tưởng chừng mình chị nghe... Nhưng không, tất cả hiện hữu và linh ẩn trong thế giới tưởng chừng riêng biệt ấy của Đinh Thị Như Thúy đã thành tâm sự chung, nơi gặp gỡ những vấn đề lớn. Đọc thơ chị, tôi bỗng nhớ đến nhà văn Emily Bronte (người Anh) - sống đơn độc gần như cả đời trên một ngọn đồi trơ trọi, cách biệt với xã hội bên ngoài, nhưng bà đã làm viết thành công “Đồi gió hú” (Wuthering Heights) bất hủ. Tôi tin "Ngày linh hương nở sáng" chưa phải cuốn sách hay nhất của  Đinh Thị Như Thúy vì con đường nghệ thuật của chị như vừa mới mở ra.

 

- Anh có thể nói đôi lời về tập thơ "Bầu trời không mái che" của mình?

 

- MVP: Đây là tập thơ tôi viết với tâm trạng thong dong (chữ của Lý Đợi), thoái mái nhất từ khi cầm bút tới giờ, không lệ thuộc vào bất kỳ khuynh hướng nào, cũng không sử dụng những thi pháp ở các tập thơ cũ. Trước đó, tôi có quá trình dài tích lũy những kiến thức cơ bản về thơ trong và ngoài nước, nhìn thấy những mất/ còn của các trường phái, hiện tượng thơ thế kỷ vừa qua; và, quan trọng nhất là tôi đã để lại phía sau mình những kinh nghiệm, tâm trạng, cảm xúc cũ...  Mỗi bài thơ với tôi luôn là khởi đầu một ngày mới. Mỗi sáng tôi như đứa trẻ tỉnh dậy bàng hoàng, kinh ngạc nhìn ra thế giới với cảm giác vừa gần gũi vừa xa lạ... Vẫn là những mối quan hệ nhân sinh, hiện hữu, những khát khao, hy vọng về một đời sống hạnh phúc, công bằng, tự do hơn... nhưng tôi run rẩy, hân hoan như mới gặp lần đầu, ngỡ ngàng trong không gian thanh khiết, vừa tơ non vừa say đắm. Tôi trở về với văn hóa Bắc Bộ, với những phong tục, truyền thống và bản sắc con người vùng châu thổ sông Hồng trong không gian dân dã và linh thiêng của Đạo Mẫu, trong mùa trăng bình dị và nguyên khởi, trong tình yêu thiên nhiên và con người. Tôi cũng chọn cho mình cách viết giản dị, trong sáng và tối giản, nhưng vẫn mở được nhiều chiều kích của cảm xúc và ý tưởng mới lạ, cũng như làm đan xen, chồng lấn nhiều chiều thời gian và không gian.

 

 - Từng có người lo ngại cho vai trò cũng như triển vọng của thơ trong thời buổi văn hóa nghe nhìn lấn át văn hóa đọc. Còn anh nghĩ gì về vai trò của thơ trong đời sống đương đại?

 

- MVP: Thơ ca là khởi đầu của mọi khởi đầu nghệ thuật, kể từ khi con người có tư duy ngôn ngữ và nó sẽ mãi tồn tại trên thế gian này. Nó hiện hữu trong mỗi chúng ta bằng bản chất thơ chứ không chỉ bằng ngôn từ. Thơ ca qua mỗi thời đại luôn thay đổi cùng ý thức hệ và quan niệm thẩm mỹ. Một số người thấy thơ hiện đại ít chú trọng đến vần điệu, không du dương, ngôn từ ít ẩn dụ bóng bẩy, và quan trọng hơn, tư duy thơ không còn đơn tuyến, các thi ảnh không còn phẳng dẹt... họ đã vội la lên thơ ca… đã chết. Thật nhầm lẫn! Thơ luôn hiện hữu trong từng hành động và tư duy của con người hiện đại. Một cử chỉ đẹp, một việc nghĩa, một câu nói ân tình... đó là vẻ đẹp mang tính thơ ở đời sống này; nó cao hơn, chân xác hơn những lớp vỏ ngôn ngữ cũ kỹ đã trống rỗng, hoặc những thủ pháp mô tả, phỏng đoán gần đúng về nó. "Ở đâu có sự sống, ở đấy có thơ ca". Tôi rất thích câu nói ấy của Seenri Sepxki.

 

- Với góc nhìn của một nhà thơ, anh đánh giá thế nào về thơ Việt Nam hiện nay?

 

MVP: Thơ Việt ngày càng đa dạng và phong phú, mỗi nhóm bạn đọc đã tìm được cho mình những tác giả mà họ yêu thích. Trong thế giới phẳng, các nhà thơ có dịp chắt lọc những tinh hoa của thơ ca bên ngoài để làm giàu có thêm thơ đương đại Việt Nam; đã nghe thấy những giọng điệu thơ hiện đại thuần Việt trong thế hệ trẻ, tôi tin một mùa thi ca bội thu trong tương lai gần.

 

(Nguồn: Văn nghệ Trẻ số 2/2012)

 

 

 

 

10-57eea

 

 

 

 

 

BÀI KHÁC
1 2 3 





























Thiết kế bởi VNPT | Quản trị